ميل افراد مواجه است - توضيح اين اجمال اينكه هنگاميكه فردى با دادن مقدارى از درآمد خويش ( به اعتقاد خود ) خوشنودى خداوند و مثوبات اخروى را جلب نموده بدون شك در تأديه حقوق مالى خود تسامح روا نداشته و با كمال ميل و رغبت بپاى خويش ذمهء خود را برى ميسازد و از اين رهگذر خويش را بانجام يكى از عبادات موفق ميداند اين كجا و آنكه به زور و از ترس ، حقوق مالى پرداخت شود كه درصورت ثانى بانحاء تشبثات متوسل و براى فرار بهرگونه دستاويز و جنايات اخلاقى ( از قبيل دروغ و رشوه و خيانت و اختلاس ) متوسل مىشود « 57 » .
تعريف فقه
فقه در اصطلاح متقدمان
فقه : فقه در لغت بمعنى فهم آمده « 58 » و در اصطلاح درمورد علم به احكام شرعي كه از ادله خاصه آن استنباط شود استعمال شده . ولى در اصطلاح متقدمين فقه بعلم سلوك طريق آخرت و اعراض از دنيا ( كه اكنون بنام اخلاق و سيروساوك ناميده مىشود ) اطلاق ميشده .
آنچه از مجموع گفته علماى لغت درمورد معنى اين كلمه بدست ميآيد
پاورقی
( 57 ) - خوشبختانه چون عمده قوانين كشور ما برپايه مبانى اسلامى قرار گرفته مشمول مزاياى احكام شرعي خواهد بود .
( 58 ) - فقه را اگر مصدر ( بمعنى دانستن ) بگيريم ، ماضى آن بفتح عين الفعل استعمال شده و اگر بمعنى فهم ( يعنى اسم مصدر ) بگيريم ، ماضى بكسر عين الفعل آمده .