فقهاى موافق و مخالف كه ائمه و پيشوايان اين دانشاند ، دربر دارد و اين خود براى تشخيص جهت صدور روايات « 2 » خاصه در توجيه اخبار متعارضه ضرورت دارد .
سوم از وجههء تحولات زبان و ادب فارسى و عربى و سير سخن در ادوار مختلف ، چه از نظر لغات و اصطلاحات متداول يا مهجور و چه از نظر فصاحت و بلاغت و تاريخ نثر علمى و فنى در لغت تازى و پارسى .
در اينجا بعنوان تذكر يادآور ميشويم كه اين كار نخست وظيفهء حوزههاى روحانيت شيعه است كه با تشكيل هيئتى از فضلاء ، نسخههاى كتب مزبور ( و همچنين ساير كتابهاى علوم اسلامى را چون كتب تفسير و كلام و حديث ) بنحوهء چاپ انتقادى منتشر سازند و با اين كار عملا جواب كسانى كه شيعه را ساختهء سياست پادشاهان صفوى ميدانند و همچنين كسانى كه شيعه را در شمار پيشگامان علوم اسلامى به حساب نمىآورند ، داده .
و مهمتر اينكه دينى را كه روحانيت در احياء آثار سلف صلح دارد .
اداء سازند .
در وحلهء بعدى ، اين قدمى است كه ميبايست دانشگاه يعنى مركز دانشهاى اين قوم ( كه بدين و مذهب دلبستگى دارند ) براى احياء مواريث علمى پيشينيان بردارد . و چنان كه ياد شد اين كار از نظر احياء ادب دينى و ملى نيز فريضهاى است كه ادايش بر ذمهء قوهء مفكرهء اين ملت حتمى است .
شرح جمل العلم و معرفى آن
اينك اين فقير با بضاعت مزجاة خويش ، گامى در راه اين وظيفهء همگانى برداشت . و آن تصحيح انتقادى يكى از كتب فقهى شيعه است كه حدود هزار سال بر عمر آن گذشته . اين كتاب اثر دو تن از پيشگامان فقه
هامش
( 2 ) - كه آيا بعنوان تقيه صادر شده يا خير .