بهره ما ساخته است . وَ حَدائِقَ غُلْباً - و باغهاى آكنده از درختان درهم پيچيده . » / 335 بعضى گفتهاند كه اغلب به معنى كسى است كه گردن ستبر داشته باشد ، و آن مشتق از تغالب و التفاف يعنى گردهم پيچيدن است ، چنان كه پروردگار ما سبحانه و تعالى گفته است : وَ جَنَّاتٍ أَلْفافاً . « 19 » اين باغها به زمين ما بهجت و صفا و لطافت هوا مىبخشد و محيط را اصلاح مىكند و سبب ريزش باران از آسمان مىشود ، و وسيله آن است كه در زمين حوضهايى طبيعى به وجود آيد كه براى حفظ آبها سودمند است ، و براى ما ميوههاى گوناگون به ارمغان مىآورد ، و پرندگان زيبايى را در كنار ما رشد مىدهد ، و جانوران اهلى را در آن حفظ مىكند كه اين همه براى بقاى انسان و خوشبختى او از عوامل مؤثر به شمار مىرود . « 20 » [ 31 ] و از ثمره اين باغها انسان به ميوههاى فراوان با اشكال گوناگون و حجمها و لذتها و فايدههاى مختلف دسترس پيدا مىكند كه همه آنها محصول باغى يگانه است و با آب واحدى آبيارى مىشود ؛ آيا به تفاوتهاى ميان پسته و بادام و گردو و موز و آناناس و جوز هندى توجه كرده و ديدهاى كه يك جوز هندى به حجم صدها دانه پسته است ، با آن كه هر يك از آنها لذيذ و سودمند و زيبا است ، سبحان اللَّه . و خداوند متعال علاوه بر ميوهها علف نيز براى جانوران اهلى آفريده است . وَ فاكِهَةً وَ أَبًّا - و ميوه و چمنزار . » گفتهاند كه : أبّ مرتع حيوانات است و بدان سبب به اين نام ناميده شده
تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 339
پدیدآورندگان: احمد آرام
ص۳۳۹
پاورقی
( 19 ) - النبأ / 16 .
( 20 ) - اين كلمات را در يك روز بهارى برجسته و در سايه درختانى بسيار زيبا و در برابر داشتن منظره زيبايى از گلهاى آراسته ، در باغى به مساحت 240 هكتار در كنار درياچهاى زيبا در شهر بنگلور هند به رشته تحرير در آوردم ، در حالى كه يكى از تجليات جمال الاهى را بر روى زمين تماشا مىكردم و مىگفتم :
سبحانك ! چه اندازه بزرگى ؛ سبحانك ! چه اندازه رحيمى ، خدايا ، از تو طلب آمرزش مىكنم و بازگشت به سوى توست .