نيست كه : پرسش آن به تو نمىرسد ، يا : تو در چه درجه از دانشى تا بيان آن را از تو خواستار شوند ، / 306 و از كسانى نيستى كه در اين باره دانشى دارند .
و بعضى گفتهاند : احتمال آن هست كه در نزد « فيم » وقف صورت پذيرد ، بدين معنا كه وجود پيامبر در ميان شما يادآور آن است و رسول اللَّه ( ص ) خود ، از شرايط ساعت است . « 12 » ولى تفسير ما به سياق قرآن نزديكتر است كه هدف آن يادآورى از ساعت و اهوال و هراسهاى آن است .
[ 44 ] خداى متعال است كه هر وقت و به هر گونه كه بخواهد به قيام ساعت فرمان مىدهد . اين از چيزهايى است كه پروردگار هيچ يك از آفريدگان را از آن آگاه نكرده است .
إِلى رَبِّكَ مُنْتَهاها
- بازگشت و دانستن هنگام رستاخيز با پروردگار تو است . » چنان كه در جاى ديگر از قرآن خداوند متعال چنين گفته است :
إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي لا يُجَلِّيها لِوَقْتِها إِلَّا هُوَ
، و گفت :
إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ
.
[ 45 ] آرى ، بر ما شايسته و بايسته است كه پرسش از ساعت و زمان آن را ترك كنيم و به عمل كردن براى آن بپردازيم ، و لحظه به لحظه به ياد آن باشيم ، از آن روى كه بدون شك خواهد آمد ، و نشانههاى آن فراوان است ، و يكى از نشانههاى بيم دهنده آشكار آن رسول اللَّه ( ص ) است .
إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرُ مَنْ يَخْشاها
- تو بيم دهندهء كسى هستى كه از آن مىترسد . » پس به جاى بازگشت به پرسش از وقت ساعت ، نيكوتر آن است كه ، پس از آمدن بيم دهنده ، از آن بيمناك باشيم و بترسيم .
[ 46 ] و تبهكاران را چه سود از آن حاصل مىشود كه ساعت به تأخير افتد ،
هامش
( 12 ) - القرطبى ، ج 19 ، ص 209 ، رازى ، ج 31 ، ص 52 .