تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 295

وَ الْعادِياتِ ضَبْحاً ، فَالْمُورِياتِ قَدْحاً ، « 2 » و اعراب علاقه شديدى به اسب داشتند ، و آن را رمز شجاعت و دليرى مىدانستند . چيزى كه هست تفسير فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً غريب مىنمايد ، و از همين روى بعضى گفته‌اند : در اين شك نيست كه در تفسير كردن اين آيه به فرشتگان اختلافى نيست به هر صورت كه ديگر آيات تفسير شود ، در صورتى كه چنان مىنمايد كه مراد از همه اين كلمات نوع يگانه‌اى از آفريدگان است ، و خدا دانا است . [ 6 ] و تفسير اين كلمات كوبنده و تكان دهنده هر چه بوده باشد ، ضمير آدمى را به اهتزاز در مىآورد ، بلكه اگر شخص درست از معنى آن آگاه نباشد ، بىتابى و ناآرامى او افزايش پيدا مىكند . و در اين جا پروردگار مىگويد : يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ - آن روز كه بجنبد زمين جنبيدنى . » در آن هنگام كه زمين به لرزه در مىآيد ، و بانگ و صيحه همه جاى جهان را فرا مىگيرد ، و در آن هنگام كه همه ثوابت به اهتزاز در مىآيند و جز حق چيزى براى انسان باقى نمىماند كه به آن اعتماد كند . و خواه اين لرزش به معنى حركت باشد همچون در اين گفته خدا : يَوْمَ تَرْجُفُ الْأَرْضُ وَ الْجِبالُ ، يا به معنى صيحه باشد همچون در آن جا كه خدا گفته است : فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ ، آرامش از قلبها سلب مىشود ، و ما را به تفكر در اين باره بر مىانگيزد كه فردا با ما چه خواهند كرد . / 290 [ 7 ] پس از راجفه صاعقه ديگرى مىآيد كه سياق آن را ناشناخته بر جاى مىگذارد . تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ - به دنبال آن پيامد مىآيد . » رادفه به معنى چيزى است كه پس از چيز ديگر مىآيد ، پس آيا اين همان صيحه دوم است كه خدا مردمان را پس از آن كه با صيحه نخستين آنان را ميرانده بود به زندگى باز مىگرداند ، يا اين كه با صيحه نخستين مردمان زمين مىميرند و با