بدهى كه بشما داريم . و اما پس از دميدن شدن روح بهيچوجه جائز نيست و قتل نفس حساب مىشود ، و قتل نفس با عسر و حرج قاتل يا مقتول جائز نمىشود . و اينكه احياناً گفته مىشود چنين جنينى حيات انسانى و حيوانى ندارد و فقط حيات گياهى دارد صحيح نيست ، اين گونه فرزندها هم احساس درد و رنج مىكنند و حيات حيوانى بلكه انسانى هم دارند هر چند ناقص . و اما زمان دميده شدن روح دقيقاً مشخص نيست ليكن مشهور آنست كه پس از گذشت چهار ماه است ، احتمالًا مزاجها مختلف است ، و اگر از راه آزمايش و علائم مختلف ، معلوم نشد مىتوان استصحاب حالت سابقه نمود . واللَّه العالم
سؤال 162 : بسمه تعالى حضرت . . . . لطفاً بفرمائيد :
1 - تشخيص خطر اساسى بر جان مادر به عهده مادر است يا پزشك ؟
معيار چيست ؟ در باردارى متضمن خطر جدى تنها اوضاع و احوال و شرايط قبل از زايمان معيار است يا اوضاع و احوال و شرايط پس از زايمان هم مىتواند مبناى تصميم قرار گيرد ؟
جواب : بسمه تعالى ميزان احساس خطر خود مادر است ليكن از گفته پزشك هم احساس مزبور پيدا مىشود ، قبل و بعد از زايمان هم فرقى ندارند .
2 - چنانچه احراز شود ادامه باردارى منجر به بروز صدمه دائمى شديد براى سلامت جسمى يا روحى زن باردار ( حرج كامل ) خواهد شد قبل از ولوج روح سقط جنين جايز است يا خير ؟ پس از ولوج روح چطور ؟
اصغر . . .
جواب : بسمه تعالى پيش از ولوج روح جائز است . با پرداخت ديه .
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 132
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٣٢