شرح
استثناى سر و صورت و عورت دلالت داشت ؛ ولى در اين مقام يك روايت داريم كه دلالت آن را مورد بررسى قرار مىدهيم .
محمّد بن يعقوب ، عن عليّ بن إبراهيم ، عن محمّد بن عيسى ، عن يونس ، عن عبداللَّه بن مسكان ، عن أبي بصير ، في حديث قال : سألته عن السكران والزّاني .
قال : يجلدان بالسياط مجرّدين من بين الكتفين ، فأمّا الحدّ في القذف فيجلد على ما به ضرباً بين الضّربين . « 1 »
فقه الحديث : سند اين روايت صحيح و قابل اعتماد است . روايت تتمّهى حديث قبل است نه اين كه مضمره باشد .
ابوبصير از امام عليه السلام مىپرسد : كيفيّت ضرب زانى و مست چگونه است ؟
امام عليه السلام در پاسخ فرمود : آنان را برهنه كرده ، بين دو كتفشان تازيانه مىزنند . امّا در باب حدّ قذف با همان لباسى كه پوشيده است ، ضرب متوسّطى بين شديد و ضعيف به او مىزنند .
اگر بر ظاهر روايت جمود كنيم ، محلّ زدن تازيانه بين دو كتف است ؛ و بنابراين ، حقّ تعدّى به كمر و پا را نداريم .
صاحب جواهر رحمه الله از مرحوم شيخ طوسى در مبسوط نقل مىكند كه فرمود : شارب را برهنه نمىكنند ؛ زيرا ، پيامبر صلى الله عليه و آله امر به ضرب كرد ، ولى فرمانى به برهنه كردن نداد . « 2 » ليكن روايت صحيحه فوق براى ردّ اين نظر كافى است ؛ زيرا ، صراحت در تجريد و عريان كردن دارد .
اشكال استدلال به روايت
اگر روايت دلالت بر تساوى سكران و زانى دارد ، پس بايد به ضرب شديد در حقّ شارب مسكر نيز قائل شد .
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 474 ، باب 8 از ابواب حدّ مسكر ، ح 1 .
( 2 ) . جواهر الكلام ، ج 41 ، ص 460 ؛ المبسوط : ج 8 ، ص 69 .