شرح
جهت گفته : ضعف آن به عمل اصحاب جبران مىشود ؛ در حالى كه در متن روايت تصريح شده است مقصود از « ابنسنان » ، « عبداللَّه بن سنان » است و نيازى به جابر ضعف سند ندارد .
2 - محمّد بن الحسن بإسناده عن يونس بن عبدالرّحمن ، عن معاوية بن عمّار ، قال : قلت لأبي عبداللَّه عليه السلام : المرأتان تنامان في ثوب واحد ، فقال :
تضربان ، فقلت : حدّاً ؟ قال : لا ، قلت : الرجلان ينامان في ثوب واحد ؟ قال :
يضربان ، قال : قلت : الحدّ ؟ قال : لا . « 1 »
فقه الحديث : در اين صحيحه ، معاوية بن عمّار از امام صادق عليه السلام دربارهى حكم دو زنى كه در يك لباس و ازار خوابيدهاند ، مىپرسد . امام عليه السلام فرمود : آنان را مىزنند . سؤال كرد ضرب بايد به اندازهى حدّ برسد ؟ فرمود : نه .
احتمال ديگرى نيز به ذهن مىآيد و آن اينكه سؤال راوى از كمّيت نيست ؛ بلكه از كيفيّت مىپرسد ؛ يعنى مقصود شما از « تضربان » چيست ؟ آيا جنبهى حدّى دارد يا جنبهى تعزيرى ؟ بنا بر اين احتمال ، مقدار ضرب را مىداند كه صد تازيانه است ، امّا نمىداند آيا به عنوان حدّ اقامه مىشود يا به عنوان تعزير . در اين صورت ، روايت با روايات گذشته تعارض ندارد ؛ بلكه از همان قسم به حساب مىآيد . اين احتمال را در كلمات فقها نديديم .
آنگاه پيرامون همخوابگى دو مرد مىپرسد . و امام عليه السلام مىفرمايد : آنان را مىزنند .
مىگويد : حدّ مىزنند ؟ پاسخ مىشنود : نه .
تذكّر : روايت نوزدهم و بيستم باب دهم از ابواب حد زنا دلالت بر نود و نه تازيانه دارد ؛ ليكن مربوط به اجتماع مرد و زن است و ربطى به بحث ما ندارد .
كيفيّت جمع بين دو طايفه از روايات
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 367 ، باب 10 از ابواب حدّ زنا ، ح 16 .