نماز جايگاه مقام آن ، و اين نور است و نماز مشكات آن ، و شايسته است كه هر نمازگزار ، پيش و پس از اداى نماز اين مطالب را به خاطر داشته باشد ، و در آن بكوشد كه در كنار ملتزم بودن به ظاهر نماز به آنها نيز ملتزم بماند . و صاحب مجمع البيان گفته است : يعنى اوقات و اركان آن را حفظ كنند و آن را به صورت كامل بگزارند ، و چيزى از آن را ضايع نگذارند ، « 62 » و رازى گفت : محافظت ايشان بر نماز اهتمام كردن به حال آن است تا به بهترين صورت ادا شود . « 63 » و براى هيچ كس اين امكان وجود ندارد كه نماز خود را چنان از فساد محفوظ بدارد كه ملتزم همهء شروط آن باشد ، و به فواحش و منكرات نپردازد ، از آن جهت كه اين گونه كارها اجر آن را ضايع مىكند ، و مانع آن است كه نماز احدى پذيرفته شود .
آيا پاداش نمازگزاران حقيقى كه از صفاتشان سخن رفت چيست ؟
پروردگار ما مىگويد :
«
أُولئِكَ فِي جَنَّاتٍ مُكْرَمُونَ
- آنان در باغهايى مكرّم و گرامى به سر مىبرند . » كرامت حقيقى در نزديكى به خدا است ، و كرامت ظاهرى در نعمتهاى باغهاى بهشت ، و در اين آيه تسكينى براى هول و هراس ايشان از عذاب است ، و دادن اين تأمين به ايشان كه عذاب از آنان به دور است . و اين جزاى ايشان نقيض جزاى كافران است كه چشمان فرد افتاده دارند ، و خوارى و پستى آزارشان مىدهد .
در پايان بيان صفات نمازگزاران در مفهوم قرآن ، دو انديشه را در اين جا بيان مىكنيم :
1 - اگر خدا در هنگام گفتگو از هر صفت مىگفت « الذين » و ضمير منفصل « هم » را به دنبال آن نمىآورد ، درست بود ، ولى خدا آن را نخست به منظور تأكيد و سپس براى بيان اين كه صفات ايشان عرضى نيست ، بلكه سجايا و
هامش
( 62 ) - مجمع البيان ، ج 10 ، ص 357 .
( 63 ) - التفسير الكبير ، ج 30 ، ص 129 .