تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 261

خدا آن را عاملى براى واقع شدن در عذاب آن قرار مىدهد ، و از مهمترين نقاط ضعف ايشان اترافى است / 247 كه در احوال و اتباع خود مىكردند و آن را مىافزايد تا در دنيا به طغيان بپردازند و در حالى روز قيامت وارد محشر شوند كه هيچ راه چاره‌اى ندارند . « وَ أُمْلِي لَهُمْ إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ - و مهلتشان مىدهم و كيد من متين و مستحكم است . » هر چه خدا بر ثروت ايشان افزايش دهد ، اين را دليلى بر خرسندى از خودشان مىشمارند ، و اين كه مسيرى كه مىپيمايند سالم است ، پس به انحراف خود ادامه مىدهند و اين را نمىدانند كه مهلت دادن كيدى متين عليه ايشان است : فَذَرْهُمْ فِي غَمْرَتِهِمْ حَتَّى حِينٍ * أَ يَحْسَبُونَ أَنَّما نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مالٍ وَ بَنِينَ * نُسارِعُ لَهُمْ فِي الْخَيْراتِ بَلْ لا يَشْعُرُونَ ، « 73 » وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّما نُمْلِي لَهُمْ خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ إِنَّما نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدادُوا إِثْماً وَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ ، « 74 » و املاء افزودن بر نعمتها و مهلت دادن در بازخواست و مؤاخذه است ، و چرا بايد خدا در مؤاخذه شتاب كند در صورتى كه هيچ كس از او نمىتواند بگريزد و آغاز و انجام از او است ؟ در نصوص بيم دادن از حالت استدراج و خرده خرده در گناه پيشروى كردن كه نتيجه‌اى از بىتوجهى انسان و گستاخى او است سخن آمده است . امام صادق - عليه السلام - گفت : « چون بنده‌اى گناه كند ، خدا نعمت او را تجديد مىكند و او استغفار را فرو مىگذارد ، و اين استدراج است » ، « 75 » و گفت - عليه السلام - : « چون خدا براى بنده‌اى خير بخواهد و او گناهى كند ، ناراحتى و نقمتى نصيب او مىسازد و به ياد آمرزش خواهيش مىاندازد ، و چون براى بنده‌اى ارادهء شر كند ، و آن بنده مرتكب گناهى شود ، نعمتى بهرهء او مىسازد تا آمرزش خواهى را فراموش كند و به آن ادامه دهد و اين همان گفتهء خدا است كه