مىكند نه اقتضاء ترتيب . و اجماع علما و فقها آنست كه در تركت نخست قضاء دين است ، پس تنفيذ وصيّت ، پس تقويم سهام و قسمت مواريث .
غَيْرَ مُضَارٍّ
- يعنى من غير ادخال الضّرر على الورثه بالوصيّة . ميگويد آن وصيّت كه موصى كنى نبايد كه گزند افكند بر ورثه ، يا زيانى آرد كه ميراث در ايشان لاغر و تنگ كندو مفسّران گفتند : اين ضرر آنست كه وصيت كند بدينى كه برو نيست ، يا اقرار دهد از بهر كسى كه هيچ چيز از وى برو نباشد ، و مقصود وى در آن اقرار وصيّت ، اضرار ورثه بود . مصطفى ( ص ) گفت :
« لا ضرر و لا اضرار فى الاسلام » .
من قطع ميراثا فرضه اللَّه قطع اللَّه ميراثه من الجنّة .
وَصِيَّةً مِنَ اللَّهِ
- اين استقصا است و تشديد عظيم ، و از اللَّه تأكيد بر مسلمانان ميان دو وصيّت ، باوّل گفت :
يُوصِيكُمُ اللَّهُ
، و به آخر گفت :
وَصِيَّةً مِنَ اللَّهِ
.
وَ اللَّهُ عَلِيمٌ
- فيما دبّر من هذه الفرائض .
حَلِيمٌ
عمّن عصاه بتأخير عقوبته .
تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ
الآية . . . - اين تعيين سهام و قطع انصبا و اندازها است از خداى عزّ و جلّ . آن گه وعدهدار ايشان را كه فرمان خدا و رسول بجاى آرند ، و از اندازهاى وى درنگذرند ، ببهشت باقى و ناز نعيم جاودانى .
گفت :
وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَ ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ
- يدخله بيا ، و ندخله بنون هر دو خواندهاند . بنون در هر دو آيت قراءت مدنى و شامى است على خطاب الملوك ، و اين اخبار بنون ، مع تقدّم ذكر اللَّه همچنانست كه جاى ديگر گفت :
بَلِ اللَّهُ مَوْلاكُمْ وَ هُوَ خَيْرُ النَّاصِرِينَ سَنُلْقِي .
باقى قرّا در هر دو آيت بيا خوانند بلفظ غيبت ، زيرا كه ذكر اللَّه متقدّم است و المعنى : يدخله اللَّه . ميگويد : در آريم ايشان را در آن بهشتها ، با ناز و نعيم ،