رسيد ، هر كه از آن بياشامد نه از منست ، يعنى نه با منست بر دشمن من و جنگ كردن با وى .
وَ مَنْ لَمْ يَطْعَمْهُ
- اى لم يشربه ، طعم اينجا بمعنى شرب است ، چنانك آنجا گفت
جُناحٌ فِيما طَعِمُوا
اى شربوا ، و هر كه از آن نچشد ، او از منست يعنى با منست بر دشمن ، پس رب العالمين در آن استثنا آورد ، لختى فا بيرون كرد .
گفت :
إِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً
- بفتح غين قراءة ابن كثير و نافع و ابو عمرو است ، و بضم غين قراءة باقى ، بضم اسم است و بفتح مصدر ، بضم پرى دست است و بفتح بر كشيدن آن يك بار ، پس چون به آن جوى رسيدند ، روز گرم بود و ايشان سخت تشنه ، در آب افتادند و دهن بر آب نهادند و فرمانرا خلاف كردند ، مگر اندكى ازيشان ، و آن اندك سيصد و سيزده بودند ، عدد مرسلان از انبياء و عدد مجاهدان روز بدر . براء عازب گفت : -
قال لنا رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلم يوم بدر « انتم اليوم على عدد اصحاب طالوت حين عبروا النهر »
رب العالمين آن اندك را قوت دل داد و آرام جان و ايمان تمام ، و آن غرفهء ايشان را كفايت ، بجوى باز گذشتند و با طالوت بجنگ شدند ، و آن قوم ديگر كه فرمانرا خلاف كردند ، لبهاشان سياه شد و تشنگى بريشان زور كرد ، هر چند كه بيش آشاميدند تشنه تر بودند ، هم در كنار جوى بماندند ، و بقتال دشمن و فتح نرسيدند و گفتند
لا طاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ
و اصحاب غرفه ميگفتند از مؤمنان و خداى پرستان و فرمان برداران ،
كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ
اى بعون اللَّه و نصرته
وَ اللَّهُ مَعَ - الصَّابِرِينَ
- بالنصرة و التأييد و القوة .
وَ لَمَّا بَرَزُوا لِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ
- چون طالوت چهار لشكر بساخت تا بقتال جالوت بيرون رود ، اشماويل پيغامبر درعى بوى داد و گفت - اللَّه تعالى بانگيزد از اصحاب تو مردى كه جالوت بدست وى كشته شود ، و نشان اين مرد آنست كه اين درع به بالاى وى راست آيد ، نه بيفزايد نه بكاهد ، چون به تو رسد آن مرد ، با وى عهد و پيمان بند كه يك نيمهء ملك خويش و يك نيمهء مال بوى دهى ،