عقايد ، اخلاق و احكام ، همهى اديان آسمانى از اين سه اصل برخوردارند ، نسخ اديان به اين معنى نيست كه تمام كليات و جزئيات اديان گذشته را اسلام از بين برده است ! بلكه عقايد و اخلاقيات آنها باقى است . تمام شرايع آسمانى ، همان يك عقايد را بيان كردهاند ، اخلاقيات انسانى و مكارم اخلاقى در تمام اديان وجود داشته ، منتهى آنها جزء عقائد و اخلاقيات اسلام شدهاند .
اديان گذشته را منحيث المجموع ، نسخ نشدهاند ، اين مجموع ، به اصطلاح منطق ، موجبه جزئيه است . عقايد در تمام اديان بهشمول دين مقدس اسلام ، همان يك عقائد است ، مكارم اخلاق نيز باهم ظاهراً فرقى ندارند . مثلًا ، كسى بدون جهت سيلى به صورت كسى ديگر مىزند ، درست نيست كه انسان در مقابل ظالم سكوت كند تا او سيلى ديگر را نيز بهصورتش بزند ! قرآن مجيد مىفرمايد :
« فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ »
« 1 » كسىكه سيلى بهروى شما بزند ، شما نيز مىتوانيد به صورت او سيلى بزنيد ، از نظر اخلاقى اگر انسان عفو كند بهتر است ؛ اما از نظر حقوقى حق دارد كه شخص ظالم را قصاص كند ، قصاص در دين مقدس اسلام جايز است ، مظلوم مىتواند حق خود را از ظالم بگيرد .
هامش
( 1 ) - بقره / آيه 194