را جواب داده است . « 1 »
من به اين نقضها و ابرام ها كارى ندارم ، در گذشته نظر خود و دليل آن را گفتم ، غرض من اين است كه اگر قول به تعدد نزول قرآن در بين قدماى شيعه مورد قبول مى بود شيخ مفيد كه رئيس مذهب و استاد شيخ طوسى و سيد مرتضى بود حتما در كلام خود نرمش نشان مى داد و اعتراض علمى خود را متوجه شخص صدوق نمى كرد .
ريشه اين نزاع را در ديدگاههاى شيخ مفيد و شيخ صدوق و مجلسى رحمهم الله بايددانست .
نظر دو نفر محدث اخير به متون اخبار و پذيرش آنها از راه اسانيد نيست واعتقاد زيادى به آنها از راههاى ديگر دارند ولى شيخ مفيد غالبا دقت بيشتر در پذيرش اخبار به خرج مىدهد .
ما بايد مقلد يك طرف نباشيم و خود ما بر اساس قواعد عقلى و رجالى به احاديث نگاه كنيم .
الحق لا يعرف بالرجال بل الرجال يعرفون بالحق . اعرف الحق تعرف اهله .
والله الموفق .
هامش
( 1 ) . همان ، ص 253 تا 254