و سرنوشت ما با شما در هر حال يكى است ، و شايد در اين آيه اشاره بدين امر شده كه سرنوشت و وجود منافقان موكول به پشتيبانى نيروهاى بيگانه است چنان كه بدون آن نيروها هستى و موجبى براى وجود اينان باقى نمىماند و اينان صدق موضع خود را نسبت به آنان ، تأكيد مىكنند و آنان را به صورتى بزرگتر با بيان آمادگى خود به مخالفت دايم از تصميمات رهبرى رسالتى برمىانگيزد و تشويقشان مىكنند كه اگر برادرانشان خواستند اينان را به مبارزه در برابر يهود فراخوانند نافرمانى كنند . « وَ لا نُطِيعُ فِيكُمْ أَحَداً أَبَداً - و به زيان شما از هيچ كس فرمان نمىبريم . » يعنى به دعوت جنگ بر ضد آنان از طرف هر دعوت كننده و به هر گونه كه دعوت به عمل آيد پاسخ مثبت نمىدهيم ، و اين از امور مسلّم و ثابتى است كه هرگز تغيير نمىپذيرد . وقتى اين امر را به سود يهوديان تأكيد مىكنند طبيعتا از ميزان فرمانبردارى مؤمنان از پيامبر خدا ( صلّى اللَّه عليه و آله ) در آن روز آگاهاند و مىدانند كه چه بسا ايشان به هر سببى مواضع خود را تغيير دهند . / 258 آن گاه منافقان به بنى نضير خبر مىدهند كه مسلمانان بر ضد آنان تصميم به جنگ گرفتهاند ، و به آنان تأكيد مىكنند كه آمادهاند در آن جنگ در صف آنان قرار گيرند . « وَ إِنْ قُوتِلْتُمْ لَنَنْصُرَنَّكُمْ - و اگر با شما جنگيدند ياريتان مىكنيم . » عليه مسلمانان ، و خداوند اين توطئهها را كه در نهان جريان مىيافت رسوا مىكند . « وَ اللَّهُ يَشْهَدُ - و حال آنكه خداوند گواه است و مىداند ، » و گر چه توطئههاى شوم آنان در نهان و دور از آگاهى پيامبر و رهبرى و مؤمنان زمينه چينى مىشد . « إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ - كه بيقين آنان دروغگوياناند ، » و اگر جنگى واقع شود به هيچ يك از اين وعدههاى خود وفا نمىكنند ، و كسى كه مؤمنان و دين خود را در راه هواها و مصالح دنيوى خود بفروشد حتما آماده
تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 287
پدیدآورندگان: احمد آرام
ص۲۸۷