3 . نطق همه موجودات
خداوند متعال مى فرمايد :
« حَتَّى إِذا ما جاؤُها شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَ أَبْصارُهُمْ وَ جُلُودُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ وَ قالُوا لِجُلُودِهِمْ لِمَ شَهِدْتُمْ عَلَيْنا قالُوا أَنْطَقَنَا اللَّهُ الَّذِي أَنْطَقَ كُلَّ شَيْءٍ »
( فصلت / 20 و 21 )
تا اين كه دشمنان خدا حاضر جهنّم شوند شهادت ميدهد بر آنان گوش و چشمان و پوستهاى شان به آنچه عمل مى كردند و ( به پوستهاى بدن ) خود شان مى گويند چرا بر ماشهادت داديد پوست ها مى گويند خداوندى كه هر چيز را به نطق آورده ما را به نطق آورده ! !
در اين آيه يادى از نطق تمام موجودات شده ، اگر چه مسلّم است كه نحوه و كيفيت سخن و تكلّم همه يكسان نيست ، طبعاً حرف زدن انسان غير از كيفيت صحبت حيوانات است و تكلّم حيوانات با نطق نباتات و جمادات فرق دارد ، لكن قرآن براى همه اشياء نطق را ثابت مىكند و ما براى تفسير و تحليل اين موضوع عالى و مهم و غامض كه از روى يكى از نواميس بزرگ طبيعت پرده بر ميدارد عجله اى نداريم مى گذاريم تا فلسفه و علم آينده