« و از نشانههاى وحدت خداوند كشتيهائى است كه برفراز آب دريا ، همچنان كوههائى برافراشته و بر سرِ پايند . اگر خداوند اراده كند ، باد را ساكن مىكند تا آن كشتيها بر روى آب همينطور پيوسته راكد و بدون حركت بمانند . و تحقيقاً در اين حركت و سكون ، نشانههاى بارزى است بر قدرت مطلقه حقّ براى بسيار شكيبايان و بسيار سپاسگزاران . »
حركت كشتيهاى كوه پيكر بر فراز آب بواسطه حركت باد و توقّف آنها در اثر سكون باد ، از مسائل علم است ؛ و در نتيجه دعوت به استقامت و شكيبائى فراوان و سپاسگزارى فراوان مىشود كه اخلاق است .
3 -
إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَ الْفَتْحُ * وَ رَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْواجاً * فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَ اسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كانَ تَوَّاباً .
« 1 »
« چون نصرت و پيروزى خداوندى رسيد ، و ديدى كه مردم دسته دسته در دين خدا وارد ميشوند ، در اين حال با حمد پروردگارت تسبيح او را بجاى آور ، و از او طلب غفران بنما كه حقّاً او آمرزنده و توّاب است . »
نصرت و ظفر الهى و دخول دسته جمعى مردم در اسلام از مسائل علم است كه بر اثر آن ، لزوم تسبيح رسول الله با حمد خداوندى ، و طلب غفران را به دنبال دارد كه آنها از مسائل اخلاقند .
4 -
وَ إِنَّهُ لَتَذْكِرَةٌ لِلْمُتَّقِينَ * وَ إِنَّا لَنَعْلَمُ أَنَّ مِنْكُمْ مُكَذِّبِينَ * وَ إِنَّهُ لَحَسْرَةٌ عَلَى الْكافِرِينَ * وَ إِنَّهُ لَحَقُّ الْيَقِينِ * فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ .
« 2 »
« و تحقيقاً اين قرآن موجب ياد آورى و تذكّر متّقيان است . و حقّاً ما ميدانيم كه در ميان شما كسانى هستند كه قرآن را تكذيب مينمايند . و حقّاً اين
هامش
( 1 ) آيات 1 تا 3 ، از سوره 110 : النّصر
( 2 ) آيات 48 تا 52 ، از سوره 69 : الحآقّة