هامش
و جغرافىدانان عرب از قرن نهم ميلادى در ارمنيّه بودند .
و همچنين پاپ سِيلوِستر ( از سال 999 تا 1003 ) علوم خود را در مسجد قرطبه فراگرفت ، و پيش از آنكه رئيس دير رافنا شود ، اسمش راهب ژيلبر بود . و اوست كه علوم عربى و اعداد عربى را به اروپا منتقل ساخت . او مدرسهاى در ايتاليا و مدرسه دگرى در ريمس آلمان براى نقل علوم عربى ايجاد كرد . و به ثبوت پيوسته است كه : مدرسه وعّاظ ( مبلّغان ) در طُلَيطَلة براى تدريس لغت عربى در سال 1250 ميلادى تأسيس يافت ، و پس از آن مجلس وين در سال 1311 ميلادى امريّه صادر نمود تا علوم عربى در پاريس و سلامانكا و غيرها تدريس شود .
و در سال 1207 ، جِنووا دانشگاهى براى نقل كتابهاى عربى ايجاد كرد ؛ و در سنه 1209 ، 1215 مجمع مقدّس مسيحى تدريس كتابهاى ابن رشد ، و ابن سينا را چون در آنها آزادى و حرّيّت فكر و انديشه بود ، ممنوع كرد .
و در سنه 1296 مجمع لاهوتى تحريم تدريس فلسفه عربى را مقرّر داشت ؛ و حكم به محروميّت كسى نمودند كه معتقد بود عقل انسانى در ميان جميع افراد مردم ، واحد است .
امپراطور فردريك دوّم جامعه نابولى ( دانشگاه ناپل ) را براى نقل علوم عربى تأسيس كرد ، مهمتر و بالاتر از آنچه را كه مدرسه سالرنو كه در مجاورت آن بود ، نقل نموده بود . و اعرابى كه از اسپانيا رانده شده بودند ، مدرسه مونيليه در پرووانس را در جنوب فرانسه تأسيس كردند .
و شريف ادريسى معلّم راجر ، پادشاه صِقلّيّه ( سيسيل ) ، كرهاى براى او از نقره مانند كره زمين ساخت در سال 1153 قبل از آنكه اروپا بداند كه زمين كروى شكل است .
و محقّق و ثابت است كه فيبروناتشىFibronacciاوّلين دانشمندى كه به علم جبر اشتغال پيدا نمود ، در عصر پادشاه فردريك دوّم پادشاه صقلّيّه ، به مصر و سوريّه كوچ كرد ، و ادلارد بائىAdilard of Bathدو علم فلك ( نجوم ) و هندسه را نزد عرب خواند . و اينها افرادى هستند كه طليعهها و جلوداران عصرى بودند كه در آن ميزيستهاند .
و در همين عصر مدرسه صقلّيّه ، و مثل آن مدرسه سالرنو در جنوب ايتاليا و