مسألهء دگرى است . و از اوّل نمىتوان دوّم را بدست آورد .
انسان نه تنها با بعضى از حيوانات در جهاز خون و تركيب‌بندى استخوان و غيرها مشابهت دارد ، بلكه از جهت عامّ و وسيعترى با همهء حيوانات ، و بالاتر با همهء نباتات ، و بالأخره با تمام جمادات مشابه است ؛ در احكام ذرّات و الكترونها با تمام مخلوقات مادّى شباهت دارد .
و در قرآن كريم وارد است :
وَ اللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ فَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى بَطْنِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى رِجْلَيْنِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى أَرْبَعٍ يَخْلُقُ اللَّهُ ما يَشاءُ إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
. « 1 » « و خداوند هر جنبده‌اى را از آب آفريد . بعضى از آنها بر روى شكم راه مىروند ، و برخى بر روى دو پا راه مىروند ، و بعضى بر روى چهار تا . خداوند هر چه را كه بخواهد مىآفريند ، و حقّا او بر هر چيزى تواناست . »
وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا طائِرٍ يَطِيرُ بِجَناحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثالُكُمْ ما فَرَّطْنا فِي الْكِتابِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ إِلى رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ
. « 2 » « هيچ جنبده‌اى در زمين نيست ، و هيچ پرنده‌اى با دو بال خود به پرواز در نمىآيد ، مگر آنكه آنها امّت‌هائى مىباشند همانند شما . ما در كتاب آفرينش از هيچ‌چيز كوتاهى ننموديم ، و سپس اين مخلوقات به سوى پروردگارشان محشور مىشوند . » بلكه انسان با جميع حيوانات و نباتات در يك گونه از نفس كلّيّه مشاركت دارد ؛ يعنى طبيعة و حياة و نفسانيّة با همه و همه مشابه و مشارك است . ولى
Footnote
( 1 ) - آيه 45 ، از سورهء 24 : النّور
( 2 ) - آيه 38 ، از سورهء 6 : الأنعام