مثقال صيرفىّ معمول در بازار ما ، به قدر يك ثلث از مثقال شرعى سنگينتر است ، يعنى مثقال صيرفىّ مساوى است با 3 / 1 + 1 مثقال شرعى ؛ و مثقال شرعى 4 / 3 مثقال صيرفى است . و چون مثقال صيرفى وزنش 24 نخود است وزن مثقال شرعى 18 نخود خواهد بود .
از طرفى وزن دقيق يك سكّهء آزادى را 25 / 36 نخود معيّن كردهاند « 1 » ؛ يعنى يك مثقال و نيم و ربع نخود صيرفىّ . فعلى هذا وزن يك سكّه آزادى ، معادل با دو مثقال و ربع نخود شرعى مىگردد .
از مثقال شرعى 25 / 2 مثقال - يك سكّه آزادى و چون مثقال شرعى 18 نخود است ، بنابراين :
تقريبا نخود 36 يعنى نخود 25 / 0 + 18 + 2 - يك سكّهء آزادى تقريبا نخود 18 2 / 36 يك سكّهء آزادى - وزن يك مثقال شرعى قيمت يك مثقال شرعى تومان 8000 - 2 / 16000 تومان - قيمت يك مثقال شرعى تومان 2000 - 4 / 8000 قيمت ربع مثقال شرعى و روى اين حساب دزدى كه كمتر از اين مقدار را بدزدد ؛ حكم حدّ قطع سارق دربارهء او جارى نمىشود .
هشتم آنكه بايد دزدى سرّا باشد ؛ يعنى مخفيانه . يعنى اگر دزد در حضور مالك چيزى را بدزدد ؛ حدّ قطع يد بر او جارى نيست .
نهم آنكه دزدى از پدر نسبت به مال پسرش نباشد ؛ و در اين صورت حكم جارى نيست .
دهم آنكه دزدى از غلام نسبت به مال آقا و مولايش نباشد ، و در اين صورت حكم جارى نيست .
هامش
( 1 ) - يكى از دوستان أهل خبره ، وزن دقيق سكّه آزادى را معادل با 25 / 36 نخود ؛ معيّن كرد . يعنى يك مثقال و نيم و ربع نخود ، وزن نيم سكّهء آزادى را 21 نخود ؛ وزن ربع آن را 4 / 10 نخود ، معيّن نمود .