و نظير اين آيه ، در دلالت بر علوّ مقام صدّيقين و شهداء كه صاحب صراط مستقيمند ، بر ساير مؤمنين ، گفتار خداى متعال است در سورهء مباركهء حديد :
وَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ أُولئِكَ هُمُ الصِّدِّيقُونَ وَ الشُّهَداءُ عِنْدَ رَبِّهِمْ لَهُمْ أَجْرُهُمْ وَ نُورُهُمْ وَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ كَذَّبُوا بِآياتِنا أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَحِيمِ .
« 1 » ( و كسانى كه ايمان به خدا و رسولان او آوردهاند ؛ ايشانند فقط صدّيقين و شهداء ، در نزد پروردگارشان . از براى اين مؤمنين است مزد و پاداش صدّيقين و شهداء ، و نور صدّيقين و شهداء ، و كسانى كه كافر شدهاند ، و آيات ما را تكذيب نمودهاند . ايشانند مصاحبان دوزخ و جهنم . ) در اين آيه ، إلحاق مؤمنين را به شهداء و صدّيقين در آخرت مىرساند ؛ زيرا كه مىگويد : عند ربّهم و علاوه از لهم أجرهم و نورهم ( از براى مؤمنان است أجر و نور شهداء و صدّيقان ) استفادهء إلحاق مىشود . و بنابراين روشن است كه : درجهء و مقام صدّيقان أفضل است ؛ و بواسطهء إلحاق ، مؤمنين درجهء بالاتر را مىيابند .
و از آنچه گفته شد ، واضح و روشن مىشود كه : أصحاب صراط مستقيم ، قدرشان بالاتر ؛ و درجه و منزلتشان رفيعتر است ، از آن مؤمنينى كه دلهاى خود را و أعمال خود را از ضلال و شرك و ظلم براى خداوند خالص نمودهاند .
و از تدبّر و تأمّل در اين آيات ، براى إنسان يقين حاصل مىشود كه : اين مؤمنينى كه در راه إخلاص قولى و عملى و باطنى هستند ، و در اطاعت محض و تسليم مطلق قدم برمىدارند ؛ هنوز براى آنان مقدارى باقى مانده است ، كه اگر تمام شود ، و كارشان به نهايت رسد ؛ از آن افراد منعم عليهم خواهند شد يعنى از زمرهء مع الّذين أنعم الله عليهم ، وارد در زمرهء من الّذين أنعم الله عليهم گرديده ؛ و از درجه و منزلهء مصاحبت و همنشينى با آنها ، به درجه و منزلهء دخول در آنان ارتقاء مىيابند .
هامش
( 1 ) آيهء 19 ، از سورهء 57 : حديد .