اطاعت كنيد ، و اعمال خود را باطل مكنيد . »
چرا مردم الآن بهشت و جهنّم را نمىبينند ؟
حال اگر كسى بگويد كه : اگر در امروز بهشت و دوزخ خلق شدهاند ، و مسلّماً محلّ دوزخ در زمين است ، و بهشت نيز به تقريبى كه از آيات قرآن استفاده شد ، در ملكوت زمين است ؛ پس چرا مردم آن را نمىبينند ؟
پاسخ آنست كه : مردم هنوز چشم بهشت بين و دوزخ بين خود را نگشودهاند ، و گرنه مىديدند . و ما در بحث تجسّم أعمال به اثبات رسانديم كه هيچ عملى در عالم تكوين از بين نميرود ؛ و در نشآت ، صورت خود را عوض و بدل مىكند ، و بهشت و جهنّم جز بروز و ظهور حقيقت اعمال چيزى نيست .
وَ أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ * وَ بُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِلْغاوِينَ .
« 1 »
« و بهشت براى متّقيان نزديك شد ، و دوزخ براى گمراهان ظاهر و بارز شد . »
وَ بُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِمَنْ يَرى
. « 2 »
« و دوزخ براى كسى كه ببيند ، ظاهر و بارز شد . »
و بنابراين ، فقط در روز قيامت چشم واقع بين مردم در اثر تجرّد گشوده مىشود ، و ادراك حقائق مىكنند ؛ و اگر هم امروز آن چشم گشوده شود بهشت و جهنّم را مىبينند ، همچنانكه براى رسول الله و أئمّهء معصومين و اولياى خدا گشوده شده است .
هامش
( 1 ) آيه 90 و 91 ، از سورهء 26 : الشّعراء
( 2 ) آيه 36 ، از سورهء 79 : النّازعات