متانت بر جاى خود قرار دارند و ليكن در واقع در گردشند و حكم سراب را دارند و با وجود تكوينى خود نشان ميدهند كه در حقيقت ، استقلال وجودى ندارند . وجود استقلالى آنها سَراب ، و وجود حقيقى آنان همان ربط به حضرت حقّ است .
در وقت بروز قيامت ، موجودات همچون سراباند
شاهد بر اين معنى ذيل آيه است كه ميفرمايد :
صُنْعَ اللَّهِ الَّذِي أَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍ .
« اين صنع خداست كه هر چيزى را متقن و محكم آفريده و از سستى و بى بنيادى و بى اعتبارى مبرّى داشته است . »
اين ذيل شاهد بر استحكام و استقرار كوههاست ، نه از بين رفتن و مندكّ شدن و خراب گشتن .
از اين آيه ميتوانيم استفاده كنيم كه در طليعهء قيامت ، موجودات در نزد انسان به صورت سراب جلوه مىكنند . موجودات جامد كه ظاهرشان استقلال در وجود است ، در حال سير و حركت و انقراض نشان داده ميشوند .
آن ابَّهت و جلال و عظمت و استقلال كه در اشياء مشهود بود ، ديگر از بين ميرود و اشياء ، ديگر استقلال در موجوديّت ندارند و اين در حقيقت سراب بودن و بطلان موجودات است .
موجودات همگى بدون استثناء قبل از ظهور قيامت و طليعهء آن كه قبل از انكشاف حقائق است ، در نزد مردم و شاهدين آنها ، موجودات مستقلّه و داراى تشخّص و هويّات خاصّهاى بودند كه آيه كريمهء
تَحْسَبُها جامِدَةً
براى افادهء اين حقيقت است .