بحث :
أَلا إِنَّ أَوْلِياءَ اللَّهِ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ
.
كيفيّت تجلّى صفات خدا در اولياء خدا
بنابراين ، منظور از أولياء الله همان افرادى هستند كه از تمام شوائب خود مختارى بيرون آمده ، يكسره اراده و اختيار خود ، و وجود خود را با تمام شئونش به ذات مقدّس حىّ ازلى سپرده و او را در خود متصرّف و مالك الإراده دانستهاند .
تمام موجودات در تحت اراده و اختيار تكوينى حضرت پروردگار هستند و حتّى يك ذرّهاى كه به چشم نمىآيد از اين قانون كلّى مستثنى نيست ، ليكن بحث در ولايت تشريعى است ؛ يعنى فهم و ادراك اين معنى به درجهء حسّ و وجدان كه غير از ذات قيّوم ابدى را حقّ ولايت نيست .
كسى كه اين ناموس كلّى را ادراك كند و شراشر وجود موجودات و وجود خود را مندكّ در اراده و اختيار حضرت قيّوم ببيند و وجداناً خود را در تحت چنين اراده و اختيارى قرار دهد ، او را ولىّ الله ميگويند .
و سرِّ وصول به اين درجه آنست كه : بعضى از افراد مؤمن در اثر اطاعت و ترك معصيت به مقام قرب پروردگار نائل ميشوند و به مقام كمال اخلاق فائز ميگردند ؛ چون محبّت پروردگار كه روز به روز در دل آنها زبانه ميكشد و آرزوى وصول به مقام قرب و عزّت كه كانون وجود آنها را مشتعل ميسازد ، تمام صفات رذيله و اخلاق نكوهيده را چون خَس و خاشاك سوزانده و نابود ميسازد ؛ تا اينكه در سرحدّ