مشغول به زينت و غرور ، پيوسته با اين اعتباريّات خياليّه نرد عشق مىبازد و با اين صورتهاى زشت و قبيحه از فنا و زوال و بوار و نيستى ، عقد معاشقه برقرار مىكند تا بالنّتيجه سرمايهء وجودى و هستى خود را به رايگان از كف مىدهد .
ولى مرد راستين ابداً به زينت دنيا توجّه نمىكند . و با ديدهء واقع بين حقيقتش را نگريسته ، به امور اعتباريّه و لذّتهاى فانيه نسبت بقا و دوام نمىدهد . و خود را گول نمىزند و با عجوزهء آراسته به هزاران مكر و فريب و خدعه و تزويرى كه هزاران داماد را در آغوش خويش به كام مرگ كشيده است عقد مناكحت نمىبندد .
إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا
*
وَ إِنَّا لَجاعِلُونَ ما عَلَيْها صَعِيداً جُرُزاً
. « 1 »
« همانا ما آنچه روى زمين است زينت قرار داديم تا مردمان را بيازمائيم كه كداميك گرايشش به حقيقت بيشتر و كردار او نيكوتر است . و ما در عاقبت كار آنچه روى زمين است به صورت يك صحنهء خاك خالص و بدون خصوصيّت و اثر قرار خواهيم داد . »
در روى زمين آب زينت است . گياهان و درختان و مناظر دلفريب كوهها و آبشارها همه زينتاند . پرندگان و مرغان زينتند . انعام و چارپايان زينتند . زنان و فرزندان ، ارحام و عشيره ، دوستان و برادران همه زينتند . خداوند همه را زينتِ مادّه و هيولاى بدون صورت بدون رنگ و بو و بدون جمال و دلربائى قرار داده تا مردم
هامش
( 1 ) آيه 7 و 8 ، از سورهء 18 : الكهف