تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 358

تكذيب ما از مقام متعالى او چيزى نمىكاهد ، بلكه اين ما هستيم كه به او نيازمنديم . [ 52 - 53 ] و جنبهء ديگرى از دو باغ و دو جنت به خوردن مربوط مىشود و قرآن از نيازمنديهاى اوليهء نعمت ( چيزهاى ضرورى ) سخن نمىگويد بلكه از نعمتهاى تحملى تكميل كنندهء آنها سخن به ميان مىآورد و آن ميوه‌ها است ، و اشاره مىكند كه آنها نيز در آن باغها به منتها درجهء كمال و فزونى و گوناگونى وجود دارد . فِيهِما مِنْ كُلِّ فاكِهَةٍ زَوْجانِ « در آنها از هر ميوه دو جفت وجود دارد . » پس هيچ ميوه‌اى نيست كه در آنها موجود نباشد ، و ميوه علاوه بر فايدهء مادى آشكار آن ، عطر و لذت خاصى دارد كه انسان آن را در چشم انداز خود بر سر سفره يا بر درخت احساس مىكند كه از اشكال و رنگهاى آن به دست مىآيد ، و در بوهاى پاكيزه و مزهء لذيذ و گواراى آنها ، و شايد نام عربى آن ( الفاكهة ) از فاكهة و تفكه مشتق شده باشد كه آن سخنان شيرين و خوشمزه‌اى است كه ميان دوستان مأنوس با يكديگر مبادله مىشود . اين سؤال پيدا مىشود كه معنى « زوجان » چيست ؟ / 346 گفته‌اند : از هر نوعى دو گونه وجود دارد كه يكى از آنها شبيه به ميوه‌هاى دنيا است ، و ديگرى در حجم و مزه و رنگ با آن تفاوت و برترى دارد و مخصوص به آخرت است ، و خداى تعالى گفته است : وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ كُلَّما رُزِقُوا مِنْها مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقاً قالُوا هذَا الَّذِي رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ وَ أُتُوا بِهِ مُتَشابِهاً « و به كسانى كه ايمان آورده و كردار شايسته داشته‌اند ، مژده ده كه ايشان را باغهايى است كه از زير آنها نهرها روان است ، و هر گاه كه از ميوهء آنها بهره‌مند شوند و آن را بخورند مىگويند كه اين ميوه پيش از اين نيز روزى ما شده بود و مشابه به اينها است » ، « 100 » و ممكن است مقصود از زوجان آن باشد كه هر چه در