قدر او را مىدانند و از مقام او در هراسند ، چه خواهد بود .
شرح آيات :
[ 37 - 38 ] انسان ممكن است در دنيا آلاء پروردگار ، يعنى نعمتها و آيات او را تكذيب كند يا از عملى كردن حق بگريزد ، و براى اين كار به تراشيدن بهانههاى واهى متوسل شود ، چه خدا در دنيا به او مهلت داده / 334 و مختارش كرده است كه هر چه مىخواهد بكند ، اما در آخرت كه حكم به صورت خالص به دست خدا است ، انسان چارهاى جز تسليم شدن به حق ندارد ، و خداوند متعال گفته است :
وَ يَوْمَ تَشَقَّقُ السَّماءُ بِالْغَمامِ وَ نُزِّلَ الْمَلائِكَةُ تَنْزِيلًا * الْمُلْكُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ لِلرَّحْمنِ وَ كانَ يَوْماً عَلَى الْكافِرِينَ عَسِيراً
« و روزى كه آسمان با ابر بشكافد و فرشتگان فرود آيند چنان كه بايد و شايد * پادشاهى حقيقى در آن روز مخصوص خداى بخشنده و مهربان ( رحمن ) است و آن روز براى كافران روزى سخت است » . « 73 » پس منظرهء قيامت با تحوّلات جهانى هولناك آن انسان را از هر لباس پوشانندهء شخصيت فقير و نيازمند او برهنه مىكند .
آسمانى كه همچون سقفى بزرگ مردمان را حفظ مىكند و بر آنان سايه مىافكند ، در روز قيامت به هم پيوستگى خود را از دست مىدهد ، و رنگ آن از كبودى به سرخى مبدل مىشود و از اين لحاظ به گل سرخى همانند مىشود :
وَ انْشَقَّتِ السَّماءُ فَهِيَ يَوْمَئِذٍ واهِيَةٌ
« و آسمان شكافت و در آن روز سست شد » ، « 74 » و سپس مىگدازد و روان مىشود :
يَوْمَ تَكُونُ السَّماءُ كَالْمُهْلِ
« روزى كه آسمان همچون روغن گداخته شود » ، « 75 » و به صورت دهان درآيد ، و آن چيزى است كه از گل سرخ پس از جوشاندن و فشار دادن آن به دست مىآيد و گلاب نام دارد .
فَإِذَا انْشَقَّتِ السَّماءُ فَكانَتْ وَرْدَةً كَالدِّهانِ
« پس چون آسمان شكافت
هامش
( 73 ) - الفرقان / 25 و 26 .
( 74 ) - الحاقّة / 16 .
( 75 ) - المعارج / 8 .