« و وتد بالصخور ميدان أرضه ؛ « 1 » زمين را با كوههايى كه حكم ميخ را دارند ، از لرزش بازداشت » . در جاى ديگر مىفرمايد : « و عدل حركاتها بالراسيات من جلاميدها ؛ « 2 » حركات زمين را به وسيله كوههاى استوار كه از صخرههاى بزرگ تشكيل يافتهاند ، تعديل نمود » . تو گويى كه كوهها به سان لنگر كشتى هستند كه حركات زمين را متعادل مىسازند .
اسرار ديگر كوهها
راز كوهها منحصر به آن چه گفته شد نيست . قرآن در ضمن آيهاى به دو راز بزرگ كوهها اشاره نموده است :
1 . سر چشمهء نهرها
قرآن مجيد در برخى از آيات از آن جمله ، آيهء مورد بحث ، هنگام ياد آورى آفرينش كوهها ، از وجود نهرها و چشمههاى بزرگ ، كه يكى از مظاهر بزرگ خلقت و نشانهء وجود تدبير در عالم آفرينش هستند ، سخن مىگويد و دليل اين كه اين دو ( كوهها و نهرها ) را در كنار هم ذكر مىكند اين است كه ، ريشهء اين نهرها و شطهاى عظيم وجود كوههاست ؛ زيرا هوا بهطورى كه مىدانيم در قسمت ارتفاعات بسيار سرد است و برف و باران به سان يخچالهاى طبيعى در آن جا ذخيره مىگردد و در بسيارى از فصول سال بر اثر كاهش حرارت ، پوشيده از برف و يخ است و در فصل گرما كه حرارت همهء نقاط ، نسبت به فصل زمستان تغيير مىكند برفها و يخها به تدريج آب شده و به صورت چشمه سارها جارى مىگردند و قسمت اعظم اين مايهء زندگى ، در سايهء كوهها تأمين مىگردد . « 3 »
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، خ 1 .
( 2 ) . همان ، خ 91 ( اشباح ) .
( 3 ) . فريد وجدى ، دائرة المعارف ، ج 3 ، ص 33 - / 34 .