خدا آن چنان وسيع است كه افراد گناهكار را نيز در حال طغيان و معصيت شامل مىشود با اين وصف چگونه آنان رحمت او را فراموش كرده و خواستار عذاب مىشوند ! و در دعاها مىخوانيم :
« يا من سبقت رحمته غضبه ؛
اى خدايى كه رحمت تو بر خشمت پيشى گرفته است و اميد به آمرزش تو بيش از غضب و خشم توست ! » .
البته سوء تفاهم نشود ، منظور اين نيست كه خداوند « برات آزادى بدون قيد و شرط » را به همهء گنهكاران غير مشرك داده است ، بلكه منظور اين است كه گناه مشرك و كسانى كه با اين حال از جهان مىروند ، به هيچ وجه قابل بخشش نيست ، اما گناهان ديگر قابل بخشش است . البته اين قابليت بخشش ، بدون قيد و شرط نيست ؛ بلكه بخشش الهى در مورد گناهان نيز ، قيدو شروطى دارد و شايستگى افراد براى پذيرش آمرزش خداوند از نخستين شرطهاست ؛ يعنى بايد كارى كرده باشند كه مشمول رحمت پروردگار ولايق بخشودگى شوند .
خلاصه ، آيهء مورد بحث بيش از امكان آمرزش ، مطلب ديگرى را نمىرساند و اما فعليت آمرزش بهطورى كه نام افراد از نامهء گناهكاران خارج شده و در طومار بهشتيان درج گردد مستلزم يك رشته كارها و طىّ عقباتى است كه بدون رنج نمىتوان آن را پيمود .
قرآن و اسرار آفرينش (تفسير سوره رعد) (فارسى) — صفحة 124
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص١٢٤