تاريخ پيدايش نظريهء زوجيت در گياهان
از دير زمانى بشر به وجود جنس نرو ماده در ميان درختان پى برده بود .
حتى در نقاط خرماخيز اين مسأله روشن بود كه اگر نطفهء نر را روى قسمت ماده نپاشند ، نخل ثمر نمىدهد . ولى هرگز نمىدانستند كه اين قانون ، قانونى عمومى است و همهء گياهان ، نرو ماده دارند و تلقيح و گرد افشانى آنها ، به وسيلهء باد و يا حشرات واحياناً بهطور مصنوعى انجام مىگيرد « 1 » . نخستين كسىكه اين حقيقت علمى را به وضوح تشريح كرد دانشمند معروف سوئدى ، شارل لينه ( 1707 - / 1787 ) بود . وى همواره نباتات را دوست مىداشت بهخصوص كه يكى از نوشتههاى گياه شناس فرانسوى ، سبابستن وايان به دستش افتاد و علاقهمند شد كه دربارهء اسرار نباتات تعمق كند و براى اولين بار نوعى تقسيمبندى بر اساس آلت نر و مادگى طرح ريزى كرد و از آن فايدهء بزرگى برد ؛ زيرا بلافاصله در دانشگاه « اويسال » مقامى براى او معين كردند . « 2 » اين حقيقت امروز يكى از مسلمات جهان علوم و در درجهء مسائل حسى قرار گرفته و جزئيات آن روشن گرديده است . شما نيز مىتوانيد با بررسى ساختمان يك گل ، به حقيقت آن پى ببريد .
زوجيت عمومى در همهء موجودات جهان
تحقيقات علمى بشر پيرامون مادهء جهان به اينجا منتهى شده بود كه مادهء نخستين جهان موجودات ، موجودى ريز و نشكن به نام « اتم » است و همهء
هامش
( 1 ) . حشرات از عوامل مهم گرده افشانى هستند و سبب بارور شدن بسيارى از گلها و گياهانمىشوند . حشرات براى استفاده از دانهء گرده و شهد گلها ، وارد آنها مىشوند و در موقع رفتن از گلى به گل ديگر ، دانههاى گردهاى را كه به كركهاى تن آنها چسبيده روى كلالهها مىنشانند . اگر مانع شوند كه حشرات به بعضى از گياهان نزديك شوند ، آن گياهان اساساً ميوه و دانه نمىدهند .
( 2 ) . تاريخ علوم ، ص 35 .