واجب شد ، پس گفت :
أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ
آنان همدمان آتشند و جاودان در آن مىمانند » .
[ 34 ] آيا كسانى كه به رسالت كافر شدند و به آن ادامه دادند مىتوانند توبه كنند ؟ هرگز . . .
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ
كسانى كه كفر ورزيدند و از رفتن مردمان به راه خدا جلو گرفتند .
ظاهرا بزرگترين سدّ و جلوگيرى بازداشتن مردم از جهاد بوده باشد ، و لو با صادر كردن فرمانهاى سلطنتى كه در حقايق تزوير مىكند و آيات را مورد تحريف قرار مىدهد و واقع فاسد را خوب و پسنديده جلوهگر مىسازد .
ثُمَّ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ
و سپس با كافرى از دنيا رفتند ، خدا هرگز آنان را نخواهد بخشيد .
آرى ، اين كسان كه راه خدا را مىبندند ، و چنان گمان دارند كه هر چه زودتر به خدا توبه خواهند كرد و به او باز خواهند گشت ، يا اين كه گناهان خود را سبك مىشمارند ، يا چنان مىپندارند كه از راهيافتگاناند .
/ 273 [ 35 ] صلابت و استحكام جبههء داخلى شرط اساسى پيروزى است ، و سياق متوجه به مؤمنان مىشود و به آنان فرمان مىدهد كه - پس از طاعت - به مقاومت در برابر تبليغات ، پس از متراكم شدن دشواريها برخيزند ، چه مقصود آنان از صلح و سلام تسليم شدن و تحقير ديدن است .
فَلا تَهِنُوا
پس زبون و سست نشويد .
از شكست مهراسيد ، و از دشمن ترس نداشته باشيد ، هر چند شماره و وسايل جنگ ايشان از شما بيشتر باشد .
وَ تَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ
كه به صلح دعوت كنيد .
پس اولين كس مباشيد كه در ميان دو گروه در حال جنگ گروه ديگر را به صلح دعوت مىكند ، و از مرگ و شكست بيم دارد .
وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ
در صورتى كه برترى با شماست . »