بنابراين ، از اينكه تمام موجودات جهان ، از اتم و كهكشان ، طبق نقشه و قوانين منظمى آفريده شدهاند و روزبهروز ، بشر از وحدت و يكپارچگى جهان ، اطلاعات بيشترى به دست مىآورد ، بايد گفت جهان هستى از مبدأ دانا و عالمى سرچشمه گرفته كه از تمام خصوصيات آن آگاهى كامل دارد و همه را مطابق نقشه قبلى آفريده است .
نظام موجود هر ورقى از اوراق هستى ، هر اتمى از اتمهاى بىشمار ، هر ذرهاى از ذرات وجود انسان ، هر سلولى از سلولهاى جانداران ، هر ستارهاى از ستارگان آسمانها ، كه از سراسر وجود آنها نظام و ترتيب مىبارد ، گواهى مىدهند كه آفريننده آنها از تمام خصوصيات وجودى آنها آگاه است و محال است كه جهان خروشان هستى بدون آفريدگار عالم و دانايى جامه هستى بر تن كند .
راهنمايى قرآن
قرآن مجيد اين برهان را با لطافت خاصى بيان كرده و مصنوع بودن انسان را گواه بر علم صانع آن مىداند و مىفرمايد :
« أَ لا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ ؛
« 1 » آيا او از اسرار درونى آنچه كه آفريده است ، آگاه نيست ؟ ! در حالى كه او از تمام دقايق و ظرايف هستى اطلاع دارد » .
هامش
( 1 ) . ملك ( 67 ) آيهء 14 .