است كه برادران باايمان بايد آنها را در حق يكديگر مراعات كنند ؛ از آنجا كه آيهء قبلى تمام مسلمانان را برادر يكديگر خوانده است ، در اين آيه و آيات بعد ، به بيان برخى از اصول اخلاقى مىپردازد كه در واقع از لوازم و آثار برادرى اسلامى است .
برادرى مسلمانان ، برادرى ظاهرى و زبانى نيست ، بلكه يك رابطهء حقيقى است و لوازم و آثارى دارد كه بايد مسلمانان آنها را در حق يكديگر رعايت نمايند .
در اين آيه ، به سه اصل اخلاقى كه فرد باايمان بايد آنها را رعايت كند ، تصريح شده است :
1 . احترام به شخصيت مسلمان ؛
2 . عيبجويى ممنوع است ؛
3 . خواندن فرد باايمان با القاب و اسامى بد ، حرام است .
و ما هر يك از اين سه اصل را به طور جداگانه مورد بحث قرار مىدهيم :
نخستين اصلى كه بايد دو مسلمان دربارهء يكديگر اجرا كنند ، « احترام به شخصيت فردفرد مسلمانان است » و طبق اين اصل ، نبايد يكديگر را مسخره نمايند و عواطف يكديگر را از اين طريق جريحهدار سازند . آرى ، مقام و منزلت شخصيت افراد در نظرها متفاوت است ؛ شخص ظاهربين ، احترام و شخصيت افراد را در اندام موزون و چهرهء زيبا و ثروت كلان و لباس نو و خانهء مدرن و مقامات چشمگير مادى مىداند و طبقاتى كه داراى
نظام اخلاقى اسلام (تفسير سوره مباركه حجرات) (فارسى) — صفحة 106
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص١٠٦