حجتالاسلام آن شمع هدايت كز ثرى * تا ثريا جمله را مستغرق انوار داشت
بهر تاريخش سروش غيب از الهام حق * گفت الواح سماوى اسم « الغفار » داشت
4 - آيت الله محمدكاظم خراسانى
آيت الله محمدكاظم خراسانى ، معروف به آخوند خراسانى ، در سال 1255 ق . در مشهد ديده به جهان گشود . در دوازده ، سالگى وارد حوزه علميه مشهد شد . ادبيات عرب ، منطق و فقه و اصول را فرا گرفت .
سپس در سال 1277 ق . در حوزه علميه سبزوار از درس فيلسوف بزرگ عصر ، ملا هادى سبزوارى بهره برد . وى از سبزوار به تهران رفت و حدود سيزده ماه در مدرسه صدر ، در درس ملا حسين خويى و ميرزا ابوالحسن جلوه شركت كرد .
سرانجام آخوند خراسانى به حوزه علميه نجف راه يافت و در درس شيخمرتضى انصارى و ميرزاحسن شيرازى شركت نمود .
وى از موفقترين استادان تاريخ حوزههاى علميه شيعه است كه شمار شاگردانش را تا سه هزار نفر نوشتهاند و صدها مجتهد در درس او تربيت يافتند كه نام برخى از آن بزرگواران از اين قرار است : سيد ابوالحسن اصفهانى ، شيخ ابوالقاسم قمى ، سيد ابوالقاسم كاشانى ، ميرزا احمد خراسانى ، سيد محمدتقى خوانسارى ، سيدجمالالدين گلپايگانى ، شيخعبدالكريم حايرى ، سيد عبدالله بهبهانى ، سيد عبدالهادى شيرازى ، شيخ محمدعلى كاظمى ، سيدعلى قاضى طباطبائى شيخمحمدحسين
نائينى ، آقا بزرگ تهرانى ، حاج آقا حسين بروجردى و سيد محمود شاهرودى . « 1 »
كتاب پرارج كفايةالاصول ، مهمترين اثر آخوند ، چندين بار چاپ شده است و هنوز در حوزههاى علميه شيعه تدريس مىشود . بيش از صد نفر از مجتهدان شيعه بر اين كتاب حاشيه و شرح نوشتهاند .
هامش
( 1 ) - - مرگى در نور ، عبدالحسين كفائى ، ص 102 ؛ آفتاب نيمه شب ، محمدرضا سماك ، ص 97 . .