ميرزاعبدالجبار قاضى :
سيد جليلالقدر و عالم متبحّرى بود . با كمالات صورى و معنوى آراسته ، واعظى بليغ و خطيب نافذالبيانى بىنظير كه از علوم خفيه اطلاعات كامل داشته ، پس از فوت والد خود متصدى امر قضاوت گرديده است .
مرحوم عبدالجبّار در تفسير و تأويل نيز يد طولانى داشته و فوقالعاده معزّز و مكرّم بوده ، در سال 1257 ه - . ق فوت و در جوار پدر خود در مسجد مقبره مدفون است . « 1 »
ميرزا محسن قاضى :
شخص مهم ديگرى از اين طايفه كه با دوران سلطنت محمدشاه و ناصرالدين شاه معاصر بوده ، مرحوم ميرزامحسن قاضى است . وى رئيس و سرپرست سلسله و از بزرگان و معاريف عهد خود و در ورع و تقوى ضربالمثل خاص و عام و خانهاش ملجاء فقرا و مساكين بوده است . « 2 »
ميرزامحسن قاضى پس از معاودت از تحصيل در تهران و استقرار در تبريز ، پيوسته با شعرا و فضلا مأنوس و محشور بوده است . نادرميرزا كه عصر اين عالم را به خوبى درك كرده ، در اين مورد مىنويسد :
« سراى او مأدبهى فضلا و شعراست و جانب از معظم است . » « 3 »
آن بزرگوار در مجلس استنطاق و محاكمه محمدعلى باب حاضر بوده و صاحب كتاب « مفتاح باب الابواب » به حضور وى در آن مجلس تاريخى صريحاً اشاره كرده است . ميرزامحسن قاضى با حاجىملاهادى سبزوارى - حكيم مشهور - مراوده داشته و از وى وردهائى اخذ كرده و مطابق آن ، رفتار و عمل مىنموده است . « 4 »
هامش
( 1 ) - - هديه لآلعبا فى نسب آل طباطبا ، ص 71 .
( 2 ) - هديه لآلعبا فى نسب آل طباطبا ، ص 72 .
( 3 ) - تاريخ و جغرافى دارالسلطنه تبريز ، ص 227 .
( 4 ) - خاندانهاى فضل و دانش آذربايجان در عصر قاجار ، سيدحسن قاضى طباطبائى ، ص 47 .
شرح حال ميرزامحسن قاضى در كتابهاى زير مبسوط است : هديه لآلعبا فى نسب آل طباطبا ، ص 72 ، مكارم الاثار ، جلد سوم ، ص 103 و علماى معاصرين ص 29 - 30 . .