معاصران در نجف اشرف
در زمان حضور آيت الله سيدعلىآقا قاضى در نجف اشرف ، حضور برخى از علماى طراز اوّل و اقامت در اين شهر مقدس فعاليت علمى و گرمى خاصى به شهر بخشيده بود .
در اين قسمت ما به شرح مختصرى از احوالات بزرگانى مىپردازيم كه با آقاسيدعلى قاضى معاصر در نجف بودهاند . البته تنى چند از آنان از لحاظ سن جنبه شيخيت داشتهاند اما از آنجا كه « سيد » با آنها آشنا بوده و با بعضى هم رفت و آمد داشت ، زندگانى آنان را به شكل گذرا مرور مىكنيم :
1 - آيت الله شيخ عبدالله مازندرانى
تاريخ تولد او در دست نيست ، اما نوشتهاند كه او فرزند محمد بن نصير گيلانى مازندرانى نجفى و از اكابر علماء اماميه و از شاگردان ميرزاحبيبالله رشتى بوده است . شيخعبدالله مازندرانى در نهضت مشروطيت نقش اساسى داشت . در سال 1330 ق . در نجف درگذشت و در مقبره حاج شيخ جعفر شوشترى مدفون گرديد . « 1 »
2 - آيت الله شيخ هادى تهرانى
در شرح حال او نوشتهاند كه فرزند ملا محمد امين بوده و پس از فرا گرفتن مقدمات از تهران به اصفهان رفته و در آنجا نزد صاحب « روضات » و برادرش ميرزا محمد هاشم خوانسارى درس خوانده و سپس به نجف رفته و در حوزه درس شيخ مرتضى انصارى تلمذ كرده است . پس از وفات شيخ نزد ميرزاى شيرازى و شيخ العراقين و فاضل ايروانى تحصيلات خود را به پايان رسانيده و در نجف مجلس درس داشته است . در شب چهار شنبه دهم شوال 1321 هجرى در نجف وفات كرده و داراى تأليفات زير بوده است :
1 - ودائع النبوه فىالاحكام الشرعيه 2 - رساله در استصحاب 3 - رساله در مباحث الفاظ 4 - رساله فى البرائه 5 - حاشيه بر رسائل محجة العلماء 6 - رساله در حكم مسافر
7 - رساله در صوم 8 - رساله در مناسك حج 9 - كتاب در بيعو خيارات 10 - رساله در
هامش
( 1 ) - - مرگى در نور « شرح حال آخوند خراسانى » ، عبدالحسين كفائى ص 93 . .