آنها را يارى كنيد جز بر ضد گروهى كه ميان شما و آنها پيمان است و خداوند به آنچه عمل مىكنيد بيناست . »
وقتى در جمله أُولئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ « آنان ياران يكديگرند » تدبّر وتأمّلكنيم ، درك مىكنيم كه در دارالاسلام بين اهالى اصلى آن سرزمين ومهاجرين چه رابطه عميق و مستحكمى پديد مىآيد ، مشروط بهاين كه اهالى اصلى اين سرزمين ، به مهاجرين پناه و يارى بدهند و ساير مسلمانان هم به اين سرزمين مهاجرت كنند ، امّا اگر مسلمانىمهاجرت نكند ، او حق هيچ نوع ولايتى و يا حقوق سياسى يا اقتصادى ندارد .
آرى تنها به عنوان اينكه مسلمان است اگر از برادران مسلمان خود ، در امور دينى يارى خواست بايد يارى شود تا خطراتى كه او راصرفاً از جهت وابستگى دينىاش تهديد مىكند ، دفع شود ، ولى مصالح امّت اسلامى ساكن در دارالاسلام ، مهمتر از هر چيزى است ولذا اگر مسلمانان براساس مصالح امّت ، با دولت ديگر ميثاق و معاهدهاى امضا نمايند ، سپس مسلمانان ساكن در آن دولت در معرضفشارها وتنگناها قرار گيرند ومسلمانان را به يارى بخواهند ، نبايد آن ميثاق نقض شود و با آن دولت وارد جنگ شد به گونهاى كهكيان امّت و دولت اسلامى در دارالاسلام در معرض خطر قرار گيرد .
در آيه ديگر خداوند مىفرمايد :
وَالَّذِينَ تَبَوَّءُوْا الدَّارَ وَالْإِيمَانَ مِن قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِمْ وَلَا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حَاجَةً مِمَّا أُوتُواوَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ « 1 » .
« و براى كسانى است كه در اين سرا ] / سرزمين مدينة [ و در سراى ايمان ، پيش از مهاجران مسكن گزيدند و كسانى را كه بهسويشان هجرت كنند دوست مىدارند ، و در دل خود نيازى به آنچه به مهاجران داده شده احساس نمىكنند ، و آنها را بر خود مقدّم مىدارندهر چند خودشان بسيار نيازمند باشند ، كسانى كه از بخل و حرص نفس خويش باز داشتهاند رستگارانند . »
از اين آيه الهام مىگيريم كه بين اهالى بومى دارالاسلام و مهاجرين بايد يكنوع پيوند وهمبستگى روحى و درونى بوجود آيد ، تاهسته اصلى امّت واحدهاى كه ما فوق همه امتيازات خونى ، نژادى و قومى است ، ايجاد شود . آرى پيوند خويشاوندى تنها در چارچوبامّت واحده مىتواند اعتبار و موقعيّت داشته باشد ، زيرا در كتاب خدا « اولوالارحام » يعنى خويشاوندان نسبت به يكديگر سزاوارترند .
هامش
( 1 ) سوره حشر ، آيه 9 .