چند روز بيمارستان و تمام !
إِنْ كَانَتْ إِلَّا صَيْحَةً وَاحِدَةً ؛
همچنان كه در يك لحظه انسان فوت مىكند و از اين دنيا كوچ مىكند ، آن طرف هم با يك صيحه و در يك لحظه در پيشگاه حضرت حق حاضر مىشود .
حضور ، يك مطلب است و اينكه بايد در آن لحظه حساب پس دهند ، مطلبى ديگر ! نه تنها حساب ، بلكه در آن لحظه همه ، خود را در برابر اعمال خوب يا بد خود مىبينند كه به صورت حقيقىِ خودشان مجسّم شدهاند !
جزاى عمل « خود عمل » است !
در آيه ى 54 مىخوانيم :
« فَالْيَوْمَ لا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً وَ لَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ »
( به آنها گفته مىشود : ) امروز به هيچ كس ذرّهاى ستم نمىشود و جز آنچه را عمل مىكرديد ، جزا داده نمىشويد .
چون هدف ، بيان عدالت خداوند است ، اين آيه بيان مىكند كه در آن روز « خود عمل » جزاى آن است . گاهى در قرآن ، مثلًا فرموده است :
لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَسَاءوا بِمَا عَمِلُوا ؛ « 1 »
در اينجا بر سر « ما » ى موصوله ، « ب » ، آمده ؛ يعنى « به وسيلهى » يا « به جزاى » عملى كه انجام دادند ، آنها مجازات خواهند شد . ولى گاهى دارد :
هَلْ يُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ « 2 » ؛ يعنى : خود آن عمل ، جزاى آنها خواهد شد و اين به عدالت الهى نزديكتر است .
هامش
( 1 ) - / نجم ، 31 : ( تا بدكاران را به كيفر كارهاى بدشان برساند . )
( 2 ) - / اعراف ، 147 : ( آيا جز آنچه را عمل مىكردند ، پاداش داده مىشوند ؟ )