تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 62

انكارشان نسبت به حق يكسانند ، زيرا پيامبران را تكذيب كردند و با رسالتهاى ايشان مخالفت ورزيدند ، و اين پيوند ميان رويدادهاى تاريخ است و سپس رهنمايى به وسيلهء آنها به سنّت خداوند در زندگى كه بر ژرفى بينش و ايمان مؤمن آل فرعون دلالت مىكند . پس از آن كه اين آيه خردها را از خلال رويدادهاى اندوهبار و وحشت افزاى تاريخ متوجّه عبرتهاى تاريخى مىكند بر عدالت خداوند تأكيد مىورزد و نشان مىدهد سرانجامى كه بشر بر اثر انديشه و رفتار خود بدان مىرسد نتيجهء قضا و قدر ظالمانهء الهى نيست ، كه چنين چيزى از خداوند بعيد است . « وَ مَا اللَّهُ يُرِيدُ ظُلْماً لِلْعِبادِ - و حال آن كه خدا براى بندگانش خواستار ستم نيست . » بلكه اين بندگانند كه وقتى با حق و سنّتهاى زندگى مخالفت مىورزند ، خود به خويشتن ظلم مىكنند . [ 32 - 33 ] وى سپس پرهيز دادن خود را از روز خشم خدا دنبال مىكند . / 64 « وَ يا قَوْمِ إِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ التَّنادِ - اى قوم من ! از آن روز كه يكديگر را به فرياد بخوانيد بر شما بيمناكم . » آنجا كه هر كس ديگران را به فرياد مىخواند تا شايد او را از عذاب رهايى بخشند . و كلمهء « أخاف بيمناكم » كه آن مؤمن مىگويد دليل بر دلسوزى و مهربانى او نسبت به مردم است . سپس واقعيّت آن روز را بيان مىكند : « يَوْمَ تُوَلُّونَ مُدْبِرِينَ ما لَكُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ عاصِمٍ - آن روز كه همگى پشت كرده باز مىگرديد و هيچ كس شما را از عذاب خدا نگه نمىدارد ، » زيرا آنچه بشر را از عذاب و انتقام خدا محفوظ نگه مىدارد همان ايمان و كردار نيك است ، و شما دستاوردى از اين قبيل در دست نداريد . « وَ مَنْ يُضْلِلِ ، اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ - و هر كس كه خدا گمراهش كند ، هيچ راهنمايى ندارد . »