تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 428

« شما بر لبهء پرتگاهى از آتش قرار داشتيد ، نوشنده شيرى آميخته به آب ، و شكار طمعكار ، و شعلهء شتابان ، و لگدكوب گامزنان ، آب تالابها را مىنوشيديد و كلاكموش مىخورديد ، خوار و ذليل بوديد و مىترسيديد كه مردم پيرامونتان شما را بربايند . . . » . « 4 » « وَ مَضى مَثَلُ الْأَوَّلِينَ - و داستان پيشينيان گذشت . » گفته‌اند : يعنى در دگرگونى احوال امثال و نظاير شما و بيان عبرت از كار پيشينيان پيش از اين سخن رفت ، چنان كه پروردگار ما گفت « وَ سَكَنْتُمْ فِي مَساكِنِ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ وَ تَبَيَّنَ لَكُمْ كَيْفَ فَعَلْنا بِهِمْ وَ ضَرَبْنا لَكُمُ الْأَمْثالَ « 5 » در خانه‌هاى كسانى كه بر خويشتن ستم كردند ، جاى گرفتيد و دانستيد كه با آنان چگونه رفتار كرديم ، و برايتان مثلها زديم » . نيز احتمال دارد چنين معنى دهد كه : مثل پيشينيان به تحقّق انجاميده و عبرت آنها در سراسر آفاق مثل شده است ، و خدا داناست . [ 9 ] مسخره كردن آنها نسبت به حق ادامه مىيابد در حالى كه مىدانند براستى كسى كه آسمانها و زمين را آفريده پيروزمندى حكيم است و پيروزمندى او در استوارى آفرينش و صنع او نمودار است ، هم چنان كه حكمتش در دقّت نظم تجلّى دارد . / 433 « وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ - اگر از آنها بپرسى : چه كسى آسمانها و زمين را آفريده است ؟ حتما مىگويند : آنها را آن پيروزمند دانا آفريده است . » [ 10 ] و از نشانه‌هاى پيروزمندى و حكمت او رام كردن و هموار ساختن زمين است تا بر آن راه روند . « الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ مَهْداً - آن كه زمين را بستر شما ساخت . »