تفسير هدايت (فارسى) — Page 427

فرستاديم ! » ولى ايشان با استهزا و ريشخند روبرو شدند ، و شايد ريشخند كردن بدترين موضعى بوده كه امّتها بدان عادت كرده بودند ، زيرا آدمى را به ژرفاى لافزنى مىكشاند . « وَ ما يَأْتِيهِمْ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ - و هيچ پيامبرى بر آنها مبعوث نمىشد مگر آن كه مسخره‌اش مىكردند . » مسخره كردن پيامبران عادتى بود كه در ميان پيشينيان رواج داشت ، هم چنان كه مبعوث كردن و فرستادن پيامبران سنّتى الهى بود . [ 8 ] ولى آيا اين مسخره كردن پيامبران مانع سنّت خدا در فرستادن پيامبران يا سبب هلاك مسخره كنندگان شد ؟ هرگز . . . زيرا كفر كافران به خدا زيانى نمىزند همان گونه كه ايمان مؤمنان نيز به دو سودى نمىرساند ( و زيان و سود عايد خود بشر مىشود ) . « فَأَهْلَكْنا أَشَدَّ مِنْهُمْ بَطْشاً - آنها را كه از ايشان نيرومندتر بودند هلاك كرديم . » پس خدا كسانى را كه از اعراب تكذيب كنندهء پيامبر به مراتب سخت پوست‌تر و به شمار افزونتر بودند گرفتار هلاك كرد ، و آيه به كم مقدارى و خوارى اعراب جاهليّت و ناتوانى آنها اشاره مىكند كه شايد از جنون بزرگ خويشتنى و غرور خود به هوش آيند و رسالتهاى پروردگار خود را مسخره نكنند ، و در گرداب روشهاى گنديدهء خود در شرك و فساد و گزافكارى فرو نروند . / 432 آياتى كه بدين امر اشاره مىكند مكرّر آمده است ، زيرا چارهء غرور و سقوط به منجلاب و در نتيجه مسخره كردن رسالتها همان بيان نقاط ضعف آنان است ، و پروردگار ما در سوره احقاف ( آيه 26 ) گويد : « وَ لَقَدْ مَكَّنَّاهُمْ فِيما إِنْ مَكَّنَّاكُمْ فِيهِ - به آنها چنان مكانتى داده بوديم كه به شما نداده‌ايم » . و حضرت صديقه ، فاطمهء زهرا ( ع ) حال اعراب را پيش از اسلام چنين توصيف كرده و گفته است :