تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 238

پس بر آنها اندوه مخور و غمگين مشو . همانا عادت ملحدان و ناباورانى كه از قرآن روى مىگردانند چنين است ، و براى توجيه و بهانه‌تراشى بر الحاد و روى گرداندن خود سخنانى را بر پيامبران مىبندند . « إِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغْفِرَةٍ - همانا پروردگار تو صاحب آمرزندگى است . » پس بر پيامبر و پيروان اوست كه سينه‌اى بى كينه و گشاده داشته باشند و با آفريدگان خدا به مدارا رفتار كنند ، « وَ ذُو عِقابٍ أَلِيمٍ - و نيز صاحب عقوبتى دردآور است . » پس اگر روى گردانند به يقين خداوند عذابى دردناك براى آنها فراهم آورده ، پس واقعهء عذاب را جلو نمىاندازد و در انديشهء انكار آنها نيست . [ 44 ] قرآن ذكر و يادآورى است ، و شرطهاى هدايت ، اگر آنها از آن روى نگردانند ، در قرآن به فراوانى آمده است ، و اگر خداوند آن را به زبانى غير از زبان عربى قرار مىدادند بيگمان بر روى گرداندن خود چنين بهانه مىآوردند كه آن را نمىفهمند يا مىگفتند : چگونه پيامبرى عرب زبان به قرآنى غير عربى سخن مىگويد ؟ ! « وَ لَوْ جَعَلْناهُ قُرْآناً أَعْجَمِيًّا لَقالُوا لَوْ لا فُصِّلَتْ آياتُهُ - اگر قرآن را به زبان عجم مىفرستاديم ، مىگفتند : چرا آياتش به روشنى بيان نشده است ؟ » احتمال دارد مراد از اعجمى كتاب ناروشن باشد ، هم چنان كه اگر تمام آيات آنان / 246 برتر از سطح خردهاى آنها بود آن را درنمىيافتند ، و مىخواستند واضح و آياتش روشن باشد . قرآن به آنان پرخاش مىكند كه قضيّه در عربى يا غير عربى بودن زبان نيست بلكه در اين است كه دل بايد آمادهء پذيرش آن باشد . « ءَ أَعْجَمِيٌّ وَ عَرَبِيٌّ - كتابى به زبان عجم و پيامبرى عرب ؟ ! » مفسّران گفته‌اند اين كلام تكميل گفتهء اوست كه « لَوْ لا فُصِّلَتْ آياتُهُ - چرا آياتش به روشنى بيان نشده » يعنى اين كتاب غير عربى است در حالى كه پيامبر خود عرب است ، يا اين كتاب آميزه‌اى ميان عربى و غير عربى است . « قُلْ هُوَ لِلَّذِينَ آمَنُوا هُدىً وَ شِفاءٌ - بگو اين كتاب براى آنها كه ايمان