احساس كردند كه با اين وضعيت ، نمىتوانند زندگى كنند . قرآن كريم در اين باره مىفرمايد :
وَ عَلَي الثَّلاثَةِ الَّذينَ خُلِّفُوا حَتَّي إِذا ضاقَتْ عَلَيْهِمُ الْأَرْضُ بِما رَحُبَتْ وَ ضاقَتْ عَلَيْهِمْ أَنْفُسُهُمْ وَ ظَنُّوا أَنْ لامَلْجَأَ مِنَ اللَّهِ إِلَّا إِلَيْهِ
و نيز بر آن سه نفرى كه ( از همراهى با سپاه تبوك ) بر جاى مانده بودند تا آن گاه كه روى زمين با همه پهناوريش بر آنها تنگ شد و دلهايشان از خودشان به تنگ آمد و دانستند كه هيچ پناهگاهى از خدا جز به سوى او نيست .
آن سه نفر به خطاى خويش پى بردند و دريافتند كه به جز درگاه خداوند متعال ، پناهى ندارند . وقتى چنين شد ، خداوند نيز با رحمت خود به ايشان بازگشت فرمود و در واقع ، توفيق توبه به آنان عطا نمود :
ثُمَّ تابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوبُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحيمُ « 1 »
پس به آنان توبه داد ، تا توبه كنند . بى ترديد خدا همان توبهپذير مهربان است .
آن سه نفر كه نجات خود را در توبه يافتند ، به بيابان رفتند و مدّتى گريه و ناله و زارى كردند و پشيمانى خود را ابراز نمودند ، تا پروردگار متعال توبهء آنان را پذيرفت . « 2 »
بنابراين از آيات قرآن كريم به روشنى استفاده مىشود كه خداوند متعال ، مشتاق بازگشت بندگان به سوى خويش است و براى اين بازگشت ، آنان را به اشكال و صور گوناگون تشويق مىنمايد .
هامش
( 1 ) . توبه / 118
( 2 ) . مجمع البيان فى تفسير القرآن ، ج 5 ، ص 120