صفات رذيله ، طغيان و ارتكاب گناه نيز ، آدمى را به جايى مىرساند كه به او گفته مىشود :
. . . ؛
وَ مَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا كَمَثَلِ الَّذِي يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ إِلَّا دُعَاءً وَ نِدَاءً صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُونَ
« 1 » . . . لال و كر و كورند ، لذا نمىفهمند .
و بالاخره درباره او گفته مىشود :
. . . ؛
وَ لَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَاهُ بِهَا وَ لكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَ اتَّبَعَ هَوَاهُ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْ ذلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ
« 2 » اگر به او حمله كنى زبانش را در مىآورد و اگر او را به حال خود بگذارى باز زبان از كام درمى آورد .
و در آخرت هم به او گفته مىشود :
. . . ؛
قَالَ اخْسَئُوا فِيهَا وَ لَا تُكَلِّمُونِ
« 3 » دور شويد ! برگرديد در آتش و با من حرف نزنيد .
بنابراين در پايان بايد گفت كه : « خور و خواب و خشم و شهوت شغب است و جهل و ظلمت . »
هامش
( 1 ) . بقره ، آيه 171 .
( 2 ) . اعراف ، آيه 176 .
( 3 ) . مؤمنون ، آيه 108 .