د ) دعا و قرآن كه هر دو سخن گفتن هستند . دعا ، سخن گفتن بنده با خداست و قرآن سخن گفتن خدا با بنده است و به همين سبب ، به سخن اوّل ، " كلام صاعد " و به سخن دوم ، " كلام نازل " اطلاق مىشود .
همسخن شدن ، محبّت پديد مى آورد و شايد يكى از دلايل تأكيد قرآن بر آن ، تحقّق يافتن همين امر ، يعنى محبّت بنده به خداوند متعال است .
در قرآن برخى از آيات هست كه از نگاه تأكيد و لطف و جلب نظر ، منحصر به فرد شمرده مىشود ، كه اين آيه از جملهء آنها شمرده مىشود :
( و اذا سالك عبادى عنّى فانّى قريب اجيب دعوه الدّاع اذا دعان فليستجيبوا لى و ليؤمنوا بى لعلّهم يرشدون . )
و هر گاه بندگانم از من بپرسند ، بگو كه من به آنها نزديكم و دعوت دعوت كننده را هر گاه مرا بخوانند ، پاسخ مى دهم ، پس آنها نيز بايد مرا پاسخ گويند و به من ايمان آورند شايد راه راست را يابند .
د راين آيه ، از نظر تأكيد و لطف و به كار بردن ضمير متكلّمى كه علامت لطف است ، فراوانى آن به هفت بار رسيده است .
امر به خواندن خدا با اين همه تأكيد و لطف ، دلالت بر فايدهء لطف دارد كه پديد آمدن محبّت از جملهءآن است . يا همچون اين فرمودهءالهى كه :
( فاقرء . وا ما تيسّر من القرآن علم ان سيكون منكم مرضى و آخرون يضربون فى الارض يبتغون من فضل الله و آخرون يقاتلون فى سبيل الله فاقرءوا ما تيسّر منه )
و هر چه ميسر شود از قرآن بخوانيد . مىداند چه كسانى از شما بيمار خواهند شد ، و گروهى ديگر به طلب روزى خدا به سفر مى روند و گروه ديگر در راه خدا به جنگ مى روند ، پس هر چه ميسّر شود از آن بخوانيد .
اين آيه از نظر تأكيد ويژه ، منحصر به فرد است و دلالت بر آن دارد كه تلاوت قرآن
كاوشى نو در اخلاق اسلامى وشئون حكمت عملى (فارسى) — صفحة 318
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٣١٨