( اطيعوا الله و اطيعوا الرسول و اولي الامر منكم . ) 60
از خدا اطاعت كنيد و از رسول و اولى الامر خويش فرمان بريد .
يا اگرمى فرمايد : ( انّ الله يأمر بالعدل و الاحسان و ايتاي ذي القربي و ينهي عن الفحشاء و المنكر و البغي . ) 61
خداوند به شما دستور مىدهد كه عدالت را در پيش گيريد و نيكى كنيد و به خويشانتان برسيد و از تردامنى و كار زشت و تجاوز باز مى دارد ، نكته اى در بر ندارد ، مگر تأكيد حكم عقلى و رهنمون شدن به سوى آن ، بى هيچ تعبّدى و اين است مفهوم آنچه مى گويند : " هر چه عقل بدان حكم كند ، شرع بدان حكم مىكند / " يعنى ضروريات عقلى و امور فطرى و امور مستقل عقلى ، همان امورى هستند كه شرع بدان حكم و انكار آن از سوى احدى ، مفهومى ندارد ، و اگر شارع هم از آن سخن به ميان مى آورد ، تنها تأكيد و ارشادى است به آنچه عقل بدان باور دارد
بر اين اساس ، از آنجا كه همهء فضايل و رذايل و آنچه از آنها بر مى آيد از امور اخلاقى است و همگى از امور فطرى و ازامور جداگانهء عقلى ، خداوند فرموده است :
( و نفس و ما سوّيها فالهمها فجورها وتقويها . ) 62
و سوگند به نفس و آن كه نيكويش بيافريده ، سپس بديها و پرهيزگاريهايش را به او الهام كرده است .
پس ، شارع اساساً در آن چيزى بنيان ننهاده است . اين همان است كه عقل آن را در مى يابد و بدان حكم مىكند ، و اين رهنمودى است به سوى همين دريافت . اگر خداوند مى فرمايد :
( يوم لا ينفع مال ولا بنون الّا من اتي الله بقلبٍ سليمٍ . ) 63
كاوشى نو در اخلاق اسلامى وشئون حكمت عملى (فارسى) — صفحة 191
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص١٩١