در اسلام هم چنان كه ميدانيد ، برترى انسان ها بر اساس حسب و نسب مقام و رياست ، ثروت و . . . نيست . همه امتيازها و برترى هاى زمان جاهليت زير پا گذاشته شده است . اما ، علم سبب برترى و تشخص مىشود و عالمان عامل درجات فراوانى دارند و احترام آنان بر همه مردم واجب شده است .
از بزرگان نقل شده است : « العلم دليل المعرفه »
علم راهنماى معرفت پروردگار است . يعنى ، علم جنبه راهبرى دارد .
نظر اسلام درباره وجدان اخلاقى
در قرآن « وجدان اخلاقى » با روز قيامت يك جا ذكر شده است و خداوند متعال به « نفس لوامه » كه تعبير ديگرى از وجدان اخلاقى است ياد كرده .
لا اقسم بيوم القيامه و لا اقسم بالفس اللوامه . « 1 »
در به كار بردن « نفس لوامه » با « قيامت » نكته دقيقى نهفته است و آن اين است كه هم چنان كه در روز قيامت مقام ، ثروت ، رشوه و زور به كار نمىآيد كه :
لا تجزي نفس عن نفس شيا و لا يقبل منها شفاعه و لا يو خذ منها عدل و لا هم ينصرون . « 2 »
هامش
( 1 ) . سوره قيامت ، آيه 21 .
( 2 ) . سوره بقره ، آيه 48 . بترسيد از آن روزى كه در آن روز كسى به جاى ديگرى مجازات نمىشود . و هيچ شفاعتى از كسى پذيرفته نمىگردد . و فدا و عوض هم قبول نكنند .