فصل دوّم : شب زندهدارى
اوّلين دستور خداوند براى پيامبر اعظم ( ص ) شب زندهدارى است . ميزان اين شبزندهدارى را نيز معين مىفرمايد :
( قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَليلًا ، نِصْفَهُ أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَليلًا ، أَوْ زِدْ عَلَيْهِ وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتيلًا )
بر اين اساس ، شبزندهدارى آن حضرت از شگفتىهاى سيرهء ايشان بهشمار مىآيد . هر چند اين دستورالعمل براى شخص پيامبر ( ص ) نازل شده است ، امّا هركس قصد سير و سلوك دارد ، با اجراى اين دستورالعمل در حد توان خويش مىتواند به مقاماتى عرفانى دست يابد .
پيامبر اكرم ( ص ) نيمهء دوّم شب را بيدار بودند . عبادت و نماز شب ايشان نيز متفرّق بود . به صورتى كه دو ركعت نماز مىخواندند و پس از كمى استراحت ، مجدداً وضو مىگرفتند و دو ركعت نماز ديگر به جا مىآوردند و به همين صورت ادامه مىدادند تا نزديك اذان صبح كه نماز شفع و وتر را مىخواندند . و در هر صورت براى شب زنده دارى اهميّت ويژهاى قائل بودند . قرآن شريف نيز بر تهجّد و شببيدارى تأكيد دارد .
مسلمان بايد اوّل شب را به استراحت بپردازد و خود را براى شب زندهدارى در دل شب آماده كند . ولى متأسّفانه برخى مسلمانان عكس آن عمل مىكنند ؛ به گونهاى كه