مولوى در مثنوى تعبير زيبايى دارد :
ز آنچه مىبافى همه روزه بپوش * زآنچه مىكارى همه ساله بنوش
گر ز خارى خستهاى خود كشتهاى * ور حرير و قز درى ، خود رشتهاى
اين سخنهاى چو مار و كژدمت * مار و كژدم مىشود گيرد دمت « 1 »
يكى ديگر از آثار و تبعات منفى غفلت ، كفران نعمت الهى است . خداوند متعال همهء موجودات را براى انسان آفريده است ، « 2 » ولى اهل غفلت در اثر بىتوجّهى ، شكر نعمتهاى نهان و آشكار الهى را بهجا نمىآورند و در برابر آن نعمتها ناسپاسى مىكنند . غافل از اينكه كفران نعمت ، آنان را دچار عذاب شديد مىكند :
. . . لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزيدَنَّكُمْ وَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابي لَشَديد « 3 »
چنين افرادى در اثر كفران نعم الهى به ورطهء طغيان و گناه سقوط مىكنند و به سبب اعمالى همچون تكذيب آموزههاى وحيانى و مخالفت با اصول اخلاقى ، خود را گرفتار خشم و غضب خداوند قهّار مىنمايند . بنابراين عذاب سخت و دردناكى بر آنان تحميل مىشود و چارهاى جز پذيرش آن ندارند .
وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا قَرْيَةً كانَتْ آمِنَةً مُطْمَئِنَّةً يَأْتيها رِزْقُها رَغَداً مِنْ كُلِّ مَكانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذاقَهَا اللَّهُ لِباسَ الْجُوعِ وَ الْخَوْفِ بِما كانُوا يَصْنَعُون « 4 »
و خداوند مثلى زده : مجتمعى را كه آسوده و آرام بودند ، روزيشان فراوان
هامش
( 1 ) . مثنوى معنوى ، دفتر سوّم ، ص 197
( 2 ) . لقمان / 20 : أَ لَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَة . . .
( 3 ) . ابراهيم / 7 : « . . . اگر شكر گزاريد حتما بر ( نعمتهاى ) شما مىافزايم ، و اگر كافر شديد ( يا ناسپاسى كرديد ) ، البته عذاب من بسيار سخت است . »
( 4 ) . النحل / 112