مسلمانان در اين جنگ اميرالمؤمنين ( ع ) بود كه در ابتداى جنگ ، پرچمدار مشركين را به هلاكت رسانيد . در اين جنگ نود جراحت بر حضرت على ( ع ) وارد شد ، « 1 » امّا لحظهاى از صحنهء جنگ عقب ننشست و تا آخر ، حتّى آن موقع كه ساير مسلمانان عقبنشينى كرده بودند ، محافظ جان پيامبر ( ص ) بود و پروانهوار به دور ايشان مىگشت . جبرئيل ( ع ) در همين جنگ در مدح شجاعت اميرالمؤمنين ( ع ) گفت : « لَا سَيْفَ إِلَّا ذُو الْفَقَارِ وَ لَا فَتَى إِلَّا عَلِىٌّ » « 2 » اگر على ( ع ) در آن جنگ نبود ، معلوم نبود الآن چيزى به نام اسلام وجود داشته باشد . يك لحظه غفلت مسلمانان و سرپيچى از دستور و طمع در غنايم براى نابودى اسلام كافى بود ، امّا اين اميرالمؤمنين ( ع ) بود كه با آن وضعيّتِ جراحات ، شجاعانه جنگيد و نگذاشت مشركين به هدف خود برسند .
يك درس اخلاقى از جنگ احد
يك درس اخلاقى هم از اين جنگ فرا بگيريم و به جنگ دوّم بپردازيم .
وقتى مسلمانان از احد برگشتند ، از پيامبر ( ص ) پرسيدند : يا رسول الله ، ما كه پيروز شده بوديم ، چرا شكست خورديم ؟ پيامبر نفرمودند : چون آن دره را رها كرديد و راه را براى مشركان باز كرديد ، بلكه فرمودند : چون يك لحظه خدا را فراموش كرديد و هر كه خدا را فراموش كند ، حتماً شكست مىخورد .
هامش
( 1 ) . تفسير القمى ، ج 1 ، ص 116 .
( 2 ) . الكافى ، ج 8 ، ص 110 ؛ تاريخ الأمم و الملوك ، ج 2 ، ص 514 .